- پیشگفتار 1
- اشاره 5
- فصل اوّل: جایگاه و اسرار حج 5
- 1. نامگذاری حج و حکمتها 6
- 2. جایگاه حج 11
- اشاره 11
- الف) وراثت بهشت 12
- ب) جهاد ضعیفان 14
- ج) انفاق برای حج 15
- 3. جایگاه حجگزار 16
- الف) میهمان خدا (ضیف اللَّه) 16
- اشاره 16
- ب) باریافته خدا (وفد اللَّه) 18
- ج) در ضمان الهی (ضمان اللَّه) 19
- 4. حکمتها و آثار حج 21
- اشاره 21
- د) یاری خدا (عون اللَّه) 21
- الف) تندرستی 22
- ب) رزق فراوان 23
- ج) پاکی و بهشت 26
- ه) نور 28
- د) شفاعت 28
- اشاره 32
- فصل دوّم: اسرار عرفانی کعبه 32
- 1. شروع ساختن کعبه 33
- یک) کعبه 37
- اشاره 37
- 2. اسرار نامهای کعبه 37
- دو) عتیق 39
- سه) بکّه 41
- چهار) بیت المعمور 41
- 3. اسرار عرفانی کعبه 43
- اشاره 43
- یک) شکوه و عظمت کعبه 44
- اشاره 44
- مسخ گنهکار 45
- کشتن بیادب 45
- دو) فضل و رحمت 46
- اشاره 46
- برگزیده خدا 46
- آمرزش گناهان 47
- شفاعت زائر 48
- مصافحه با خدا 49
- نگاه به کعبه 51
- اشاره 54
- فصل سوّم: اسرار عرفانی احرام 54
- اسرار احرام 56
- یک) تحریم انسان بر اشیا براساس اسم عزیز 56
- دو) شهود و فنا 57
- سه) دوری از معاصی 58
- چهار) حرمت کعبه 58
- پنج) ناودان قلب 59
- شش) مقام تنزیه 60
- هفت) جذبه 61
- هشت) حضور 62
- نه) تشبیه خدا 63
- ده) سفر معنوی 63
- یک) کندن لباس معصیت 65
- اسرار میقات 65
- دو) زیارت خدا 67
- اسرار واجبات احرام 68
- اسرار نیت 69
- یک) هجرت باطنی و اخلاص 69
- دو) قصد تحول 70
- یک) پاسخ به دعوت خدا 71
- اسرار تلبیه 71
- دو) سکوت معصیت 73
- سه) هماهنگی با ابراهیم 75
- چهار) الگوی زندگی 76
- پنج) ذوب گناه 77
- شش) زمزمه هستی 78
- اسرار لباس احرام 81
- اشاره 81
- یک) کندن لباس مخالفت خدا 82
- الف) اسرار کندن لباس 82
- دو) عبور از دنیا 83
- سه) بیحجابی 85
- ب) اسرار پوشیدن لباس 86
- دو) کفن 86
- یک) لباس تقوا 86
- سه) جامه معنا 87
- اشاره 88
- یک) غسل توبه 88
- سرّ غسل احرام 88
- اشاره 88
- اسرار مستحبات احرام 88
- دو) غسل طهارت 92
- سرّ نماز احرام 94
- اسرار مکروهات احرام 95
- اسرار محرمات احرام 96
- یک) قلب زائر صید خدا 96
- اشاره 96
- دو) آینه و سرمه زینت 98
- سه) سایه و ذوب گناه 99
- چهار) کندن درخت و اصلاح زمین 100
- شش) رحمت و آشتی 100
- پنج) تجربه برادری 100
- هفت) شراب لم یزلی 101
- اشاره 102
- فصل چهارم: اسرار عرفانی طواف 102
- اسرار طواف 104
- 1. تشبّه به فرشتگان 104
- 2. طواف قلب 107
- 3. طهارت از شهود غیر 109
- 5. طواف قرب و انس 111
- 4. طواف معنا 111
- 6. حدیث شمع و پروانه 112
- اشاره 113
- 7. هفت شهر عشق 113
- الف) بطون سبعه 115
- ج) اطوار سبعه 117
- ب) لطایف سبعه 117
- اسرار حجرالأسود 120
- 1. سنگ بهشتی 120
- 2. حضور در بهشت 121
- 3. علت سیاهی 122
- 4. سنگ میثاق 124
- اسرار ملتزم 132
- اشاره 132
- دو) بخشش به شرط اقرار 133
- یک) نهر بهشتی 133
- سه) نگاه خدا 134
- یک) امامت جبرئیل 136
- دو) توبه آدم 136
- اشاره 136
- اسرار حطیم 136
- اشاره 138
- فصل پنجم: اسرار عرفانی نماز طواف 138
- 1. نماز نیاز 139
- 2. نماز حضور 143
- 3. نماز وصال و فنا 145
- 4. نماز ولایت 147
- اشاره 149
- فصل ششم: اسرار عرفانی سعی و تقصیر 149
- اسرار باطنی سعی 152
- 1. طهارت درونی 152
- اشاره 152
- 2. شفاعت فرشتگان 153
- 3. محبوب خدا 154
- اوصاف ابراهیم 155
- اشاره 155
- 4. سعی ابراهیم علیه السلام 155
- 5. امید هاجر 160
- 6. سرّ هروله 162
- لطیفه اول: سیر میان عالم ظاهر و باطن 164
- لطیفه دوم: سیر میان صفا و مروت 164
- اشاره 164
- 7. هفت سیر 164
- لطیفه سوم: سیر میان دو قوس 165
- لطیفه چهارم: سیر از خدا به سوی خدا 166
- لطیفه ششم: سیر میان دنیا و آخرت 166
- لطیفه پنجم: سیر میان جمال و جلال 166
- لطیفه هفتم: تردد میان خوف و رجا 167
- اشاره 170
- سرّ سنگ صفا و مروه 170
- دو) سنگ و حیات 170
- یک) سنگ و بیم 170
- سه) سنگ و جمال و جلال 171
- چهار) سنگ و تسبیح 171
- سرّ آغاز کردن از صفا 172
- اسرار زمزم 174
- اشاره 174
- یک) بخشش گناهان 175
- دو) درمان دردها 176
- سرّ تقصیر 177
- اشاره 180
- فصل هفتم: اسرار عرفانی عرفات 180
- سرّ ترویه 183
- یک) موقف معرفت و بصیرت 184
- اسرار عرفات 184
- دو) وادی شور و عشق 187
- سه) عرصات قیامت 189
- چهار) سرزمین قرب و دعا 193
- سرّ عصر عرفات 196
- اشاره 198
- فصل هشتم: اسرار عرفانی مشعر 198
- 1. شمیم رحمت 200
- 2. توشه تقوا 201
- فصل نهم: اسرار عرفانی منی، رمی، قربانی و حلق 205
- اشاره 205
- یک) یاد خدا 206
- اشاره 206
- اسرار منی 206
- دو) رضای حق 208
- یک) راندن شیطان 211
- اشاره 211
- اسرار رمی 211
- دو) ذخیره نور 213
- اسرار قربانی 214
- اشاره 214
- یک) تقوا و اخلاص 216
- دو) ذبح نفس 219
- اسرار حلق 220
- سرّ مسجد خیف 221
- سرّ وداع 222
- فصل دهم: فضائل مدینه منّوره 226
- اشاره 226
- سرّ ختم حج به مدینه منوره 227
- سرّ نامهای مدینه منوره 228
- یک) محبوب نبی صلی الله علیه و آله 229
- شهر مدینه منوره 229
- دو) شهر قرآن 230
- سه) وادی پاکی 232
- فصل یازدهم: فضائل مسجد النبی (ص) 234
- اشاره 234
- یک) دیدار پیامبر صلی الله علیه و آله 236
- دو) شفاعت رسول خدا صلی الله علیه و آله 238
- اشاره 240
- فصل دوازدهم: فضائل بقیع 240
- کتابنامه 242
سنگ بسیار با وفاست؛ زیرا هر کس او را در این دنیا لمس کرده باشد، شهادت داده، برای او بهشت را تضمین میکند. اساساً بهشت و وفا با یکدیگر همراهند و اگر بیوفایی یا نقض عهدی وجود دارد، ویژگی جهنم و دوزخیان است. رسول خدا صلی الله علیه و آله درباره حجرالأسود ضمن اشاره به وفاداری آن فرمود:
«یبعث اللَّه الحجر الأسود والرکن الیمانی یوم القیامة و لهما عینان و لسان و شفتان، یشهدان لمن استلمهما بالوفاء» (1) 324؛
«خداوند روز قیامت حجرالأسود و رکن یمانی را مبعوث میکند در حالی که دو چشم و زبان و دو لب دارند و با وفاداری برای کسانی که این دو را لمس کردهاند شهادت میدهند.»
3. علت سیاهی
حجرالأسود در آغاز بسیار سفید بود، از کاغذ و شیر هم سفیدتر؛ اما سیاه شد و تغییر رنگ داد. علت سیاهی به دو گونه مطرح شده است؛ گاهی به گناهان مشرکین عهد جاهلیت نسبت داده شده؛ چون در زمان جاهلیت این سنگ مس شده، رجس و جرمهای آنها باعث شد تا این سنگ سیاه شود. پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود:
«حجرالأسود از سنگهای بهشتی است و سفید بود تا اینکه در زمان جاهلیت افرادی با رجس آن را مس کردند.» (2) 325
گاهی نیز به مجرمین و منافقین نسبت داده شده است. چنانکه امام صادق علیه السلام در حدیثی عجیب به مضمونی عمیق اشارتی دارد.
«إِنَّ الْأَرْوَاحَ جُنُودٌ مُجَنَّدَةٌ فَمَا تَعَارَفَ مِنْهَا فِی الْمِیثَاقِ ائْتَلَفَ هَاهُنَا وَ مَا تَنَاکَرَ مِنْهَا فِی الْمِیثَاقِ اخْتَلَفَ هَاهُنَا وَ الْمِیثَاقُ هُوَ فِی هَذَا الْحَجَرِ الْأَسْوَدِ أَمَا وَ اللَّهِ إِنَّ لَهُ لَعَیْنَیْنِ وَ أُذُنَیْنِ وَ فَماً وَ لِسَاناً ذَلْقاً وَ لَقَدْ کَانَ أَشَدَّ بَیَاضاً مِنَ اللَّبَنِ وَ لَکِنَ
1- . الترغیب و الترهیب، ج 2، ص 194، روایت 13
2- . همان، ص 194، روایت 17