سیری در اسرار عرفانی حج صفحه 208

می‌گفتند: پدران ما چنین و چنان بودند و فضایل آنها را یاد می‌کردند». (1) 549

زبان به سرّ ذکر واقف نیاید بلکه اسرار ذکر را دل به دست می‌آورد. منی چیست؟ گفتن او و یاد و نام بردن اوست. با دیده او را عیان دیدن، شعاع خورشید او را در آسمان دل نظاره کردن، ملک و ملکوت را سرشار از یاد او یافتن. سالک باید از خود بیرون رود چنانکه مار از پوست بیرون می‌رود؛ تا بفهمد حقیقت همه اوست. باید از دوگانگی برخاست، به سرای وحدت روی آورد. خود را غرقه نور معرفت ساخت، یکسان زیست و یک سو نگریست. خداوند به انسان دو چشم داده، آنگاه که به خود می‌نگرد، سراسر عیب است و کاستی و آنگاه که به او خیره می‌شود، همه حسن است و غنا. به قول خواجه عبداللَّه انصاری: «الهی چون در تو نگرم، می‌نازم و چون به خود می‌نگرم می‌گدازم». (2) 550

دو) رضای حق‌

کسی که به سرزمین منی گام می‌نهد، خدا از او راضی می‌شود. حاجی از این اکسیر کمیاب در منی بهره‌مند می‌شود و می‌تواند مزه ملکوتی رضایت حق را بچشد. امام صادق علیه السلام فرمود:

«إِذَا أَخَذَ النَّاسُ مَوَاطِنَهُمْ بِمِنًی نَادَی مُنَادٍ مِنْ قِبَلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ إِنْ أَرَدْتُمْ أَنْ أَرْضَی فَقَدْ رَضِیتُ». (3) 551

«چون مردم در منی در جای خود قرار گرفتند، از سوی خداوند منادی ندا می‌دهد که: اگر می‌خواستید من راضی شوم، راضی شدم.»

خدا از کسی راضی می‌شود که پاک باشد، سیاهی گناه از او برداشته شده، همانند کسی باشد که تازه از مادر متولد شده است. درباره کسی که به منی کوچ کرده است، از امام علیه السلام چنین نقل شده که «از گناهانش پاک می‌شود همچون روزی که مادر او را زاده است». (4) 552 چنین کسی

1- . السرائر، ج 3، ص 565
2- . مجموعه رسائل فارسی خواجه عبداللَّه انصاری، ص 403
3- . فروع کافی، ج 4، ص 262، روایت 42
4- . فقیه، ج 2، ص 480، روایت 3019