- پیشگفتار 1
- اشاره 5
- فصل اوّل: جایگاه و اسرار حج 5
- 1. نامگذاری حج و حکمتها 6
- اشاره 11
- 2. جایگاه حج 11
- الف) وراثت بهشت 12
- ب) جهاد ضعیفان 14
- ج) انفاق برای حج 15
- اشاره 16
- 3. جایگاه حجگزار 16
- الف) میهمان خدا (ضیف اللَّه) 16
- ب) باریافته خدا (وفد اللَّه) 18
- ج) در ضمان الهی (ضمان اللَّه) 19
- 4. حکمتها و آثار حج 21
- اشاره 21
- د) یاری خدا (عون اللَّه) 21
- الف) تندرستی 22
- ب) رزق فراوان 23
- ج) پاکی و بهشت 26
- ه) نور 28
- د) شفاعت 28
- اشاره 32
- فصل دوّم: اسرار عرفانی کعبه 32
- 1. شروع ساختن کعبه 33
- اشاره 37
- یک) کعبه 37
- 2. اسرار نامهای کعبه 37
- دو) عتیق 39
- سه) بکّه 41
- چهار) بیت المعمور 41
- اشاره 43
- 3. اسرار عرفانی کعبه 43
- یک) شکوه و عظمت کعبه 44
- اشاره 44
- مسخ گنهکار 45
- کشتن بیادب 45
- دو) فضل و رحمت 46
- اشاره 46
- برگزیده خدا 46
- آمرزش گناهان 47
- شفاعت زائر 48
- مصافحه با خدا 49
- نگاه به کعبه 51
- اشاره 54
- فصل سوّم: اسرار عرفانی احرام 54
- اسرار احرام 56
- یک) تحریم انسان بر اشیا براساس اسم عزیز 56
- دو) شهود و فنا 57
- سه) دوری از معاصی 58
- چهار) حرمت کعبه 58
- پنج) ناودان قلب 59
- شش) مقام تنزیه 60
- هفت) جذبه 61
- هشت) حضور 62
- نه) تشبیه خدا 63
- ده) سفر معنوی 63
- یک) کندن لباس معصیت 65
- اسرار میقات 65
- دو) زیارت خدا 67
- اسرار واجبات احرام 68
- اسرار نیت 69
- یک) هجرت باطنی و اخلاص 69
- دو) قصد تحول 70
- یک) پاسخ به دعوت خدا 71
- اسرار تلبیه 71
- دو) سکوت معصیت 73
- سه) هماهنگی با ابراهیم 75
- چهار) الگوی زندگی 76
- پنج) ذوب گناه 77
- شش) زمزمه هستی 78
- اسرار لباس احرام 81
- اشاره 81
- الف) اسرار کندن لباس 82
- یک) کندن لباس مخالفت خدا 82
- دو) عبور از دنیا 83
- سه) بیحجابی 85
- ب) اسرار پوشیدن لباس 86
- دو) کفن 86
- یک) لباس تقوا 86
- سه) جامه معنا 87
- اشاره 88
- یک) غسل توبه 88
- سرّ غسل احرام 88
- اشاره 88
- اسرار مستحبات احرام 88
- دو) غسل طهارت 92
- سرّ نماز احرام 94
- اسرار مکروهات احرام 95
- اسرار محرمات احرام 96
- یک) قلب زائر صید خدا 96
- اشاره 96
- دو) آینه و سرمه زینت 98
- سه) سایه و ذوب گناه 99
- پنج) تجربه برادری 100
- چهار) کندن درخت و اصلاح زمین 100
- شش) رحمت و آشتی 100
- هفت) شراب لم یزلی 101
- اشاره 102
- فصل چهارم: اسرار عرفانی طواف 102
- 1. تشبّه به فرشتگان 104
- اسرار طواف 104
- 2. طواف قلب 107
- 3. طهارت از شهود غیر 109
- 5. طواف قرب و انس 111
- 4. طواف معنا 111
- 6. حدیث شمع و پروانه 112
- اشاره 113
- 7. هفت شهر عشق 113
- الف) بطون سبعه 115
- ب) لطایف سبعه 117
- ج) اطوار سبعه 117
- اسرار حجرالأسود 120
- 1. سنگ بهشتی 120
- 2. حضور در بهشت 121
- 3. علت سیاهی 122
- 4. سنگ میثاق 124
- اسرار ملتزم 132
- اشاره 132
- دو) بخشش به شرط اقرار 133
- یک) نهر بهشتی 133
- سه) نگاه خدا 134
- اسرار حطیم 136
- یک) امامت جبرئیل 136
- دو) توبه آدم 136
- اشاره 136
- فصل پنجم: اسرار عرفانی نماز طواف 138
- اشاره 138
- 1. نماز نیاز 139
- 2. نماز حضور 143
- 3. نماز وصال و فنا 145
- 4. نماز ولایت 147
- فصل ششم: اسرار عرفانی سعی و تقصیر 149
- اشاره 149
- اشاره 152
- 1. طهارت درونی 152
- اسرار باطنی سعی 152
- 2. شفاعت فرشتگان 153
- 3. محبوب خدا 154
- اوصاف ابراهیم 155
- اشاره 155
- 4. سعی ابراهیم علیه السلام 155
- 5. امید هاجر 160
- 6. سرّ هروله 162
- لطیفه اول: سیر میان عالم ظاهر و باطن 164
- لطیفه دوم: سیر میان صفا و مروت 164
- اشاره 164
- 7. هفت سیر 164
- لطیفه سوم: سیر میان دو قوس 165
- لطیفه ششم: سیر میان دنیا و آخرت 166
- لطیفه پنجم: سیر میان جمال و جلال 166
- لطیفه چهارم: سیر از خدا به سوی خدا 166
- لطیفه هفتم: تردد میان خوف و رجا 167
- اشاره 170
- دو) سنگ و حیات 170
- سرّ سنگ صفا و مروه 170
- یک) سنگ و بیم 170
- سه) سنگ و جمال و جلال 171
- چهار) سنگ و تسبیح 171
- سرّ آغاز کردن از صفا 172
- اشاره 174
- اسرار زمزم 174
- یک) بخشش گناهان 175
- دو) درمان دردها 176
- سرّ تقصیر 177
- اشاره 180
- فصل هفتم: اسرار عرفانی عرفات 180
- سرّ ترویه 183
- یک) موقف معرفت و بصیرت 184
- اسرار عرفات 184
- دو) وادی شور و عشق 187
- سه) عرصات قیامت 189
- چهار) سرزمین قرب و دعا 193
- سرّ عصر عرفات 196
- اشاره 198
- فصل هشتم: اسرار عرفانی مشعر 198
- 1. شمیم رحمت 200
- 2. توشه تقوا 201
- فصل نهم: اسرار عرفانی منی، رمی، قربانی و حلق 205
- اشاره 205
- یک) یاد خدا 206
- اسرار منی 206
- اشاره 206
- دو) رضای حق 208
- یک) راندن شیطان 211
- اسرار رمی 211
- اشاره 211
- دو) ذخیره نور 213
- اسرار قربانی 214
- اشاره 214
- یک) تقوا و اخلاص 216
- دو) ذبح نفس 219
- اسرار حلق 220
- سرّ مسجد خیف 221
- سرّ وداع 222
- فصل دهم: فضائل مدینه منّوره 226
- اشاره 226
- سرّ ختم حج به مدینه منوره 227
- سرّ نامهای مدینه منوره 228
- شهر مدینه منوره 229
- یک) محبوب نبی صلی الله علیه و آله 229
- دو) شهر قرآن 230
- سه) وادی پاکی 232
- فصل یازدهم: فضائل مسجد النبی (ص) 234
- اشاره 234
- یک) دیدار پیامبر صلی الله علیه و آله 236
- دو) شفاعت رسول خدا صلی الله علیه و آله 238
- اشاره 240
- فصل دوازدهم: فضائل بقیع 240
- کتابنامه 242
حاصل آنکه خانه خدا به امر خدا ساخته شد، جبرئیل آن را طراحی کرد، اولین پیامبر خدا و ابالأنبیا در ساختن آن دخالت داشتند، کعبه در برابر خانه خدا در عرش است، کعبه وسیله استغفار بنیآدم است، فرشتگان در ساختن کعبه نظارت داشتند، کعبه قطعهای از بهشت است و هرکس به بهشت نظر کند، گناهانش آمرزیده میشود، نوح علیه السلام با کشتی خود چهل روز به دور کعبه گشت تا سرانجام در وادی جودی سکنا گزید. (1) 113 کعبه بعد از پیدایش در دورههای مختلف تاریخی تحولات و تطورات فراوانی به خود دید.
کعبه در دوره انبیای پیشین، در عهد جاهلیت، در دوره پیامبر صلی الله علیه و آله، در عصر خلفا و نیز دورههای بعدی تا به امروز ادامه حیات داده است. در این زمینه، کتب تاریخی مباحث مبسوطی را مطرح کردهاند. (2) 114
2. اسرار نامهای کعبه
اشاره
نامهای کعبه هم در قرآن و هم در احادیث ذکر شده است و اسرار فراوانی ذیل آنها وجود دارد. در قرآن از خانه خدا بیست بار و جمعاً در شانزده آیه یاد شده است، بدین صورت که واژه «کعبه» دوبار، واژه «البیت» هفت بار، واژه «بیت» یک بار، واژه «بیتالحرام» دوبار، واژه «بیت العتیق» دوبار، واژه «بیتک المحرّم» یکبار، واژه «بیتی» دوبار، «بکه» یکبار، «مسجدالحرام» یکبار و «بیت المعمور» هم یکبار به کار برده شده است. شایان ذکر است که در تفاسیر و بعضی احادیث نکاتی در باب اسرار برخی نامهای کعبه به چشم میخورد که مناسب است به آنها اشاره شود.
یک) کعبه
عنوان کعبه در دو جای قرآن بهکار رفته است که عبارتند از: «جَعَلَ اللَّهُ الْکَعْبَةَ الْبَیْتَ
1- . اخبار مکه، ج 1، ص 52
2- . ر. ک: تاریخ الکعبة المعظمة؛ آثار اسلامی مکه و مدینه، ص 64- 83؛ تاریخ عمارة مسجدالحرام؛ بناء الکعبه علی قواعد ابراهیم علیه السلام؛ تاریخ الکعبة؛ الکعبة المشرفة؛ بناء الکعبه البیتالحرام؛ مکة المکرمةوالکعبة المشرفة؛ تاریخ و آثار اسلامی، ص 43- 48