- دیباچه 1
- مقدمه 3
- اشاره 6
- فصل اوّل تعاون و همیاری در حج و آموزههای دینی 6
- تعاون و همیاری در حج 7
- اشاره 8
- تعاون در آموزههای دینی اسلام 8
- ١. دستور مستقیم قرآنی 9
- ٢. دستور غیر مستقیم قرآنی 13
- ٣. گفتار معصومین 14
- 4. رفتار معصومین (علیهم السلام) 16
- اشاره 20
- ١. تعاون و همیاری با همسفرها 20
- اشاره 20
- فصل دوم زمینهها و جلوههای تعاون و همیاری در حج و زیارت 20
- الف) همفکری و همراهی با همسفران 21
- ب) نینداختن مسئولیت به دوش دیگران 22
- ج) تحمّل ناسازگاریها 23
- د) کمک به زائران بیمار و سالمند 24
- ه) مراقبت از اموال همسفران 26
- و) کمک به فراگیری اعمال و عبادت همسفران 27
- ز) استفاده بهینه از امکانات سفر 28
- ح) رفع مشکلات مالی همسفران 29
- ط) همکاری در حفظ اسرار و لغزشهای یکدیگر 31
- اشاره 32
- ٢. همکاری با مسئولان کاروان 32
- الف) حضور به موقع در جلسات آموزشی و توجیهی 33
- ب) همکاری در اجرای برنامهها 33
- ج) هماهنگی با مسئولان کاروان برای رفتن به مکانهای مذهبی و تاریخی 34
- د) انجام وظایف محوّله 34
- اشاره 35
- ٣. همکاری با مسئولان هتل و خدمه 35
- الف) حضور به موقع در برنامۀ غذایی 35
- ب) کمک به خدمه در منا و عرفات 36
- ج) یاری مسئولان و خدمۀ هتل در برنامههای مناسبتی 36
- د) پرهیز از ذخیرهسازی مواد غذایی 37
- ه) احترام به خدمه و انتظار از آنان در حد توان 37
- و) کنترل و مراقبت از فرزندان و سالمندان 38
- الف) کمک به حل مشکلات آنان در حد امکان 39
- 4. تعاون با زائران دیگر کشورها 39
- اشاره 39
- ب) مراعات زائران در آمد و شد و انجام مناسک 40
- 5. یاریرسانی مذهب با اعمال شایسته 42
- فصل سوم آثار همیاری و تعاون در حج و زیارت 44
- ١. تسهیل و تسریع انجام امور 44
- اشاره 44
- ٢. ایجاد محبت و نوعدوستی 45
- ٣. برخورداری از پاداش الهی 46
- 4-بهترین استفاده از فرصت حج و عمره 47
- 5. تقویت روحیۀ مسئولیتپذیری در جامعه 48
- 6. ترویج روحیۀ خیر و نیکی با رفع مشکلات همدیگر 49
- ٧. ایجاد خاطرهای خوش از سفر 49
- ٨. امیدواری به دریافت کمک 50
- ٩. یافتن دوستان جدید 51
- اشاره 52
- فصل چهارم موانع گسترش فرهنگ تعاون در حج و زیارت 52
- ١. تنگنظری 52
- ٢. تکبرّ بیجا 53
- ٣. فخرفروشی 54
- 4. راحتطلبی 55
- 5. ندانستن آداب سفر 57
- 6. بیتفاوتی 58
- ٧. امتیازطلبی خواص 59
- ٨. بیبرنامگی مسئولان 62
- فصل پنجم راهکارهای گسترش فرهنگ تعاون در حج و زیارت 63
- ١. آموزش فرهنگ تعاون 63
- اشاره 63
- ٢. بهرهگیری از کارشناسان رشتۀ تعاون 64
- ٣. تحریک وجدان اخلاقی و مذهبی زائران 65
- 4. توجه به اصل تعاون و همیاری توسط مدیران و مسئولان کاروانها 66
- 5. تهیۀ بستههای فرهنگی مناسب درباره تعاون و همیاری 67
- نتیجهگیری پایانی 68
- کتابنامه 70
مشکلات برای زائران سالمند به دلایل گوناگون، از جمله فراموشکاری، حواسپرتی و بیماری، بیشتر پیش میآید.
قابل توجه اینکه رفع مشکلات همسفران به اندازهای ارزشمند است که امام صادق (ع) آن را بهتر از طوافِ واجب میداند. «اَبان بن تَغلِبْ» گوید:
با امام صادق (ع) در حال انجام طواف بودم که یکی از همراهان با اشاره از من خواست تا برای انجام کاری پیش او بروم؛ ولی من دوست نمیداشتم توفیق طواف با امام صادق (ع) را از دست بدهم. امّا آن دوست باز در همان حال طواف به من اشاره کرد. امامصادق (ع) او را دید، فرمود: «ابان این مرد تو را میخواهد؟» گفتم: «آری» . فرمود: «او کیست؟» گفتم: «مردی از اصحاب و یاران ماست» . حضرت فرمود: «آیا با تو همعقیده و هممذهب است؟» گفتم: «آری» . حضرت فرمود: «نزد او برو» . گفتم: «طواف را قطع کنم؟» فرمود: «آری» . پرسیدم: «اگرچه طواف واجب باشد؟» فرمود: «آری» .
با او رفتم و پس از انجام کار وی، نزد آن حضرت بازگشتم. سپس به ایشان عرض کردم: «مرا از حقی که مؤمن به گردن مؤمن دیگر دارد با خبر ساز» . حضرت فرمود: «آن را واگذار و