- دیباچه 1
- مقدمه 3
- اشاره 6
- فصل اوّل تعاون و همیاری در حج و آموزههای دینی 6
- تعاون و همیاری در حج 7
- اشاره 8
- تعاون در آموزههای دینی اسلام 8
- ١. دستور مستقیم قرآنی 9
- ٢. دستور غیر مستقیم قرآنی 13
- ٣. گفتار معصومین 14
- 4. رفتار معصومین (علیهم السلام) 16
- اشاره 20
- ١. تعاون و همیاری با همسفرها 20
- اشاره 20
- فصل دوم زمینهها و جلوههای تعاون و همیاری در حج و زیارت 20
- الف) همفکری و همراهی با همسفران 21
- ب) نینداختن مسئولیت به دوش دیگران 22
- ج) تحمّل ناسازگاریها 23
- د) کمک به زائران بیمار و سالمند 24
- ه) مراقبت از اموال همسفران 26
- و) کمک به فراگیری اعمال و عبادت همسفران 27
- ز) استفاده بهینه از امکانات سفر 28
- ح) رفع مشکلات مالی همسفران 29
- ط) همکاری در حفظ اسرار و لغزشهای یکدیگر 31
- اشاره 32
- ٢. همکاری با مسئولان کاروان 32
- الف) حضور به موقع در جلسات آموزشی و توجیهی 33
- ب) همکاری در اجرای برنامهها 33
- ج) هماهنگی با مسئولان کاروان برای رفتن به مکانهای مذهبی و تاریخی 34
- د) انجام وظایف محوّله 34
- اشاره 35
- ٣. همکاری با مسئولان هتل و خدمه 35
- الف) حضور به موقع در برنامۀ غذایی 35
- ب) کمک به خدمه در منا و عرفات 36
- ج) یاری مسئولان و خدمۀ هتل در برنامههای مناسبتی 36
- د) پرهیز از ذخیرهسازی مواد غذایی 37
- ه) احترام به خدمه و انتظار از آنان در حد توان 37
- و) کنترل و مراقبت از فرزندان و سالمندان 38
- الف) کمک به حل مشکلات آنان در حد امکان 39
- 4. تعاون با زائران دیگر کشورها 39
- اشاره 39
- ب) مراعات زائران در آمد و شد و انجام مناسک 40
- 5. یاریرسانی مذهب با اعمال شایسته 42
- فصل سوم آثار همیاری و تعاون در حج و زیارت 44
- ١. تسهیل و تسریع انجام امور 44
- اشاره 44
- ٢. ایجاد محبت و نوعدوستی 45
- ٣. برخورداری از پاداش الهی 46
- 4-بهترین استفاده از فرصت حج و عمره 47
- 5. تقویت روحیۀ مسئولیتپذیری در جامعه 48
- 6. ترویج روحیۀ خیر و نیکی با رفع مشکلات همدیگر 49
- ٧. ایجاد خاطرهای خوش از سفر 49
- ٨. امیدواری به دریافت کمک 50
- ٩. یافتن دوستان جدید 51
- اشاره 52
- ١. تنگنظری 52
- فصل چهارم موانع گسترش فرهنگ تعاون در حج و زیارت 52
- ٢. تکبرّ بیجا 53
- ٣. فخرفروشی 54
- 4. راحتطلبی 55
- 5. ندانستن آداب سفر 57
- 6. بیتفاوتی 58
- ٧. امتیازطلبی خواص 59
- ٨. بیبرنامگی مسئولان 62
- فصل پنجم راهکارهای گسترش فرهنگ تعاون در حج و زیارت 63
- ١. آموزش فرهنگ تعاون 63
- اشاره 63
- ٢. بهرهگیری از کارشناسان رشتۀ تعاون 64
- ٣. تحریک وجدان اخلاقی و مذهبی زائران 65
- 4. توجه به اصل تعاون و همیاری توسط مدیران و مسئولان کاروانها 66
- 5. تهیۀ بستههای فرهنگی مناسب درباره تعاون و همیاری 67
- نتیجهگیری پایانی 68
- کتابنامه 70
(همواره) در راه نیکی و پرهیزکاری به یکدیگر کمک کنید و (هرگز) در راه گناه و تعدّی همکاری ننمایید.
به یقین تعاون و همیاری انسانهای توانا، متدیّن، فهیم و دوراندیش در قالب یک گروه یا سازمان، نه تنها میتواند در رفع مشکلات آن سازمان و گروه چارهساز باشد، بلکه میتواند منشأ آثار خیر بسیاری شود. در این میان سازمان حج و زیارت که نمونه بارز سازمانی دینی است، بیش از هر نهاد دیگری، باید به این اصل اسلامی توجه کند و با توجه به جنبۀ اجتماعی بودن فریضۀ حج، اثرات پر برکت آن را در جامعه به نمایش گذارد؛ بهویژه آنکه در سالهای اخیر، با توجه به مشکلاتی از قبیل کاهش ظرفیتاعزام، تراکم زائران در لیست انتظار، افزایش زائران سالمند و بیمار و. . . به تقویت «اصل تعاون» نیاز مبرم است.
در این نوشتار، با تمام کاستیهایش، سعی شده است با تبیین اصل «تعاون و همیاری اسلامی» ابتدا جلوهها و برکات تعاون اخلاقی در سفرهای زیارتی شناخته شود و سپس موانع موجود در مسیر تحقق این هدف نیز معرفی گردد.