گلچین شعر حج صفحه 14

ناصر خسرو

حکیم ناصر خسرو ابن حارث قبادیانی بلخی (394 ه. ق- 481 ه. ق) حکیم ناصر خسرو ابن حارث قبادیانی بلخی مروزی، ملقب و متخلص به حجت و کنیه ابومعین از شاعران قوی طبع و قصیده سرای گرانقدر زبان فارسی است، شاعری ارجمند، نویسنده‌ای توانا، فیلسوفی متفکر، جهانگردی شجاع، مبلغی چیره دست و حجت سرزمین خراسان است.

قرآن را سراپا به خاطر داشت. دانشهای متداول آن عصر از قبیل فلسفه، حکم یونان و ملل و نحل و ارثما طیغی و موسیقی و هندسه اقلیدس و علم نجوم و طب و علم معادن و علوم ادبی، دینی و فن نقاشی و خطابت و مناظره و غیره را می‌دانست. شیفتگی او به آموختن و مطالعه کتاب چنان بود که در سفر هفت ساله به حجاز و مصر شتری بار کرده از کتاب همراه داشت و خود پیاده در عقب آن می‌دوید.

از آثار ناصر خسرو می‌توان به:

1- دیوان اشعار او که گنجینه‌ای از اشعار فصیح و بلیغ و افکار بلند و عمیق و

ترکیبات و اصطلاحات و تعبیرات شیرین زبان فارسی است.

2 و 3- دومثنوی کوچک (روشنائی نامه و سعادت نامه)

4- سفرنامه

5- زادالمسافرین (یک اثر فلسفی است)

6- وجه دین

7- جامع الحکمتین

8 و 9- دو رساله خوان الاخوان و گشایش و رهایش، اشاره نمود.