نهج البلاغه: ترجمه عبدالمحمد آیتی صفحه 241

به جنگ بسیج می شدند چنان با شوق تمام به حرکت می آمدند، که ماده شتری مشتاقانه به سوی فرزندش می رود. شمشیرها را از غلاف ها بر می کشیدند و، فوج فوج و، صف صف به اطراف زمین می تاختند.

برخی هلاک می شدند و برخی نجات می یافتند. نه زنده ماندن زندگان را به یکدیگر مژده می دادند و نه مرگ کشتگان را تسلیت. از بس از خوف خدا گریسته بودند، دیدگانشان سفیدی گرفته بود. شکمهایشان از روزه داشتن، لاغر شده و لبهایشان از دعا خشکیده و رنگشان از شب زنده داری زرد شده و بر چهره هایشان گرد خشوع نشسته بود. اینان، برادران من بودند که رفتند. شایسته است که تشنه دیدارشان باشیم و از جداییشان دست حسرت به دندان بگزیم. شیطان راه خود را برایتان هموار نموده، می خواهد گره رشته ایمانتان بگلسد و به جای اتحاد کارتان را به تفرقه کشد و فتنه و فساد برانگیزاند. از وسوسه ها و افسونهایش اعراض کنید. اندرز کسی را، که آن را به شما هدیه می کند، بپذیرید و آویزه گوش جان سازید.

کلام: 121

ومن کلام له علیه السلام قالَهُ لِلْخَوارِجِ وَ قَدْ خَرَجَ إِلَی مُعَسْکَرِهِمْ وَ هُمْ مُقِیمُونَ عَلَی إِنْکَارِ الْحُکُومَهِ

فَقَالَ عَلَیهِ الْسَّلام:

اءَکُلُّکُمْ شَهِدَ مَعَنا صِفِّینَ؟

فَقَالُوا:

مِنَّا مَنْ شَهِدَ وَ مِنَّا مَنْ لَمْ یَشْهَدْ.

قَالَ:

فَامْتَازُوا فِرْقَتَیْنِ، فَلْیَکُنْ مَنْ شَهِدَ صِفِّینَ فِرْقَهً، وَ مَنْ لَمْ یَشْهَدْها فِرْقَهً، حَتَّی اءُکَلِّمَ کُلًّا مِنْکُمْ بِکَلامِهِ.

وَ نادَی النَّاسَ فَقَالَ:

اءَمْسِکُوا عَنِ الْکَلامِ وَ اءَنْصِتُوا لِقَوْلِی، وَ اءَقْبِلُوا بِاءَفْئِدَتِکُمْ إِلَیَّ، فَمَنْ نَشَدْنَاهُ شَهادَهً فَلْیَقُلْ بِعِلْمِهِ فِیهَا.

ثُمَّ کَلَّمَهُمْ ع بِکَلامٍ طَوِیلٍ مِنْ جُمْلَتِهِ اءَنْ قَالَ ع:

اءَلَمْ تَقُولُوا عِنْدَ رَفْعِهِمُ الْمَصاحِفَ حِیلَهً وَ غِیلَهً وَ مَکْرا وَ خَدِیعَهً: إِخْوانُنا وَ اءَهْلُ دَعْوَتِنَا اسْتَقالُونا، وَ اسْتَراحُوا إ لَی کِتَابِ اللَّهِ سُبْحَانَهُ، فَالرَّاءْیُ الْقَبُولُ مِنْهُمْ، وَ