نهج البلاغه: ترجمه عبدالمحمد آیتی صفحه 288

نابود کننده نادانی. آنان که حکم کردنشان شما را از علمشان خبر می دهد و خاموشیشان از سخن گفتنشان و ظاهرشان از باطنشان نه با دین مخالفت می کنند و نه در آن اختلاف. دین در میان ایشان شاهدی است صادق و خاموشی است گویا.

کلام: 148

و من کلام له علیه السلام فِی ذِکْرِ اءَهْلِ الْبَصرَهِ

کُلُّ واحِدٍ مِنْهُما یَرْجُو الْاءَمْرَ لَهُ، وَ یَعْطِفُهُ عَلَیْهِ دُونَ صاحِبِهِ، لا یَمُتّانِ إِلَی اللَّهِ بِحَبْلٍ، وَ لا یَمُدَّانِ إِلَیْهِ بِسَبَبٍ، کُلُّ واحِدٍ مِنْهُما حامِلُ ضَبِّ لِصاحِبِهِ، وَ عَمّا قَلِیلٍ یَکْشِفُ قِناعُهُ بِهِ، وَاللَّهِ لَئِنْ اءَصابُوا الَّذِی یُرِیدُونَ لَیَنْتَزِعَنَّ هَذا نَفْسَ هَذا، وَلَیَأْتِیَنَّ هَذا عَلَی هَذا، قَدْ قامَتِ الْفِئَهُ الْباغِیَهُ فَاءَیْنَ الْمُحْتَسِبُونَ؟ قَدْ سُنَّتَ لَهُمُ السُّنَنُ، وَ قُدِّمَ لَهُمُ الْخَبَرُ، وَ لِکُلِّ ضَلَّهٍ عِلَّهٌ، وَلِکُلِّ ناکِثٍ شُبْهَهٌ، وَاللَّهِ لا اءَکُونُ کَمُسْتَمِعِ اللَّدْمِ، یَسْمَعُ النّاعِیَ، وَ یَحْضُرُ الْباکِیَ ثُمَّ لا یَعْتَبِرُ.

ترجمه: سخنی از آن حضرت (علیه السلام) درباره مردم بصره

هر یک از آن دو(1) فرمانروایی را برای خود امید می دارد، نه برای دوستش، و آن را به جانب خود می گرداند. این دو میان خود و خدا راهی نگشوده اند و پیوندی برقرار نکرده اند. هر یک کینه آن دیگر را در دل می پروراند و بزودی نقاب از چهره هایشان برخواهند گرفت. به خدا سوگند، اگر به آنچه می خواهند دست یابند، هر یک جان آن دیگر را بگیرد و تباه و نابودش سازد.

ستم پیشگان برخاسته اند، کجایند آنهایی که تنها برای پاداش خداوندی مجاهدت می کنند که راههای رستگاری پیش پایشان گشاده است و پیش از این به آنان خبر داده اند. برای هر گمراه شدن، سببی و بهانه ای است و هر پیمان شکنی را شبهه ای است. به خدا سوگند، که من آن کسی نیستم که بانگ بر سر و سینه