نهج البلاغه: ترجمه عبدالمحمد آیتی صفحه 62

روی نادانی بود؟ یا از سر غفلت و ناپرهیزگاری؟ یا در چیزی که حق شما نبود طمع ورزیده بودید؟

کلام: 30

و من کلام له علیه السلام فِی مَعْنی قَتْلِ عثُمْانَ

لَوْ اءَمَرْتُ بِهِ لَکُنْتُ قَاتِلاً اءَوْ نَهَیْتُ عَنْهُ لَکُنْتُ نَاصِرا غَیْرَ اءَنَّ مَنْ نَصَرَهُ لاَ یَسْتَطِیعُ اءَنْ یَقُولَ: خَذَلَهُ مَنْ اءَنَا خَیْرٌ مِنْهُ وَ مَنْ خَذَلَهُ لاَ یَسْتَطِیعُ اءَنْ یَقُولَ: نَصَرَهُ مَنْ هُوَ خَیْرٌ مِنِّی وَ اءَنَا جَامِعٌ لَکُمْ اءَمْرَهُ اسْتَأْثَرَ فَاءَسَاءَ الْاءَثَرَهَ وَ جَزِعْتُمْ فَاءَسَأْتُمُ الْجَزَعَ وَ لِلَّهِ حُکْمٌ وَاقِعٌ فِی الْمُسْتَأْثِرِ وَ الْجَازِعِ.

ترجمه: سخنی از آن حضرت (علیه السلام) درباره کشته شدن عثمان

اگر به کشتن او فرمان می دادم، قاتل او می بودم. و اگر دیگران را از کشتنش منع می کردم چنان بود که به یاریش برخاسته ام. اما کسی که یاریش کرده نمی تواند بگوید که (من بهتر از کسی هستم که از یاریش دست بداشت). و کسی که او را خوار داشت و فروگذاشت، نمی تواند بگوید (کسی که او را یاری کرد بهتر از من بود).

من اکنون، به گونه ای مجمل و مختصر، سیره او را در حکومت برای شما بیان می کنم: او به استبداد و خودکامگی فرمان می راند و استبداد و خودکامگی اش سبب تباهی کارها شد. شما از او ناخشنود بودید و در برافکندنش بیتابی می کردید، این بیتابی شما هم ناستوده بود. خدای تعالی را حکمی است که واقع خواهد شد، هم در حق آنکه استبداد می ورزید و هم در حق آنکه بیتابی و ناشکیبایی می نمود.

کلام: 31

ومن کلام له علیه السلام

لَما اءَنْفَذَ عَبْدَ اللّهِ بْنَ عَبَاسٍ إ لَی الزُّبَیْرِ قَبْلَ وُقُوعِ الْحَرْبِ یَوْمَ الْجَمَلْلِیَسْتَفِیئهُ إ لی طاعَتِهِ:

لاَ تَلْقَیَنَّ طَلْحَهَ فَإِنَّکَ إِنْ تَلْقَهُ تَجِدْهُ کَالثَّوْرِ عَاقِصا قَرْنَهُ یَرْکَبُ الصَّعْبَ وَ یَقُولُ: هُوَ الذَّلُولُ! وَ لَکِنِ الْقَ الزُّبَیْرَ فَإِنَّهُ اءَلْیَنُ عَرِیکَهً فَقُلْ لَهُ: یَقُولُ لَکَ ابْنُ