- پیشگفتار 1
- در تهذیب نفس درنگ روا نیست! 8
- از ابراهیم و اسماعیل برایت بگویم 12
- از شوق زیارت بگو! 15
- با همسر و فرزندان چگونهای؟ 17
- آیا به دیدن اقوام و آشنایان و همسایگان رفتهای؟ 20
- چرا عازم زیارت خانه خدا شدهای؟ 25
- بار نخست است که به زیارت کعبه میروی؟ 28
- درباره آثار حج از زائران خانه خدا چه شنیدهای؟ 30
- با چه کسانی به زیارت میروی؟ 33
- در کاروان حج چه کسانی را دیدهای؟ 36
- با روحانی کاروان دیدار داشتهای؟ 38
- دوست داری همسفران درباره تو چه بگویند؟ 41
- آیا به ایام پس از بازگشت اندیشیدهای؟ 43
- در میقات چگونهای؟ 46
- در دیار وحی به نظاره ایستادهای! 48
- اینک از رسول خدا (ص) چه به یاد میآوری؟ 53
- آیا انصار را میشناسی؟ 62
- زائران مسلمان را مینگری که از همه سوی جهان گرد هم آمدهاند! 64
- در طواف چه میجویی؟ 72
- از کجا آمدهای؟ 78
- در میقات کیستی؟ 82
- آیا مایلی زائر نمونه خانه خدا شناخته شوی؟ 84
- در سعی صفا و مروه به چه میاندیشی؟ 87
- شکوه نماز جماعت به یاد ماندنی است! 89
- در بازار مکه آمدهای! 94
- واینجا «عرفات» است! 97
- همراه با آفتاب در منا! 103
- به سوی کعبه میشتابی حاجی! 105
- واینجا شهر پیامبر است! 111
- اشاره 115
- از دستپروردگانِ پیامبر چه میدانی؟ 115
- 1. ابوذر غفاری 115
- 2. بادیهنشین 117
- 3. روغنفروش 118
- 4. سعدبن ربیع 120
- وهماکنون در برابر روشنای بقیع هستی! 121
- با حاجیان گفتوگو داشتهای؟ 125
- بازگشت دشوار است! 127
- در سفر حج چه کسانی را به یاد آوردهای؟ 128
- پس از حج چگونهای؟ 129
- کتابنامه 133
کعبه به حقیقت کعبه نزدیک میشوی که حقیقت کعبه، همانا بندگی و دلدادگی است.
در روایتی از امام صادق (ع)، حاجیان آخر زمان، با هدفها و انگیزههایی شناسانده شدهاند که به کلی با مفهوم حج ابراهیمی بیگانهاند! شوق زیارت آنان در حد و مرز زیارت خانه است، نه زیارت صاحبخانه! آن حضرت از حاکمان، ثروتمندان، گدایان و قاریانی یاد کردهاند که به منظور سیاحت، تجارت، گدایی و خودنمایی در شمار زائران خانه خدا درآمدهاند! (1)
شرط اول قدم هوشیاری است! مبادا شوق زیارت برای ما، شوقی دنیایی باشد! نشانههای شوق راستین زیارت حج ابراهیمی را در کجا میتوان یافت؟ شاید، مطالعه سفرنامههایی که عالمان و مؤمنان فراهم آوردهاند، سودمند باشد، نیز دیدار و گفتوگو با پارسایانی که به توفیق زیارت کعبه نایل شدهاند. به هرحال، به دل خویش بنگریم که آیا به منظور زیارت حق پالایش شده یا نه؟ به خواستههای نفس نظر افکنیم که آیا مهار شدهاند یا نه؟
با همسر و فرزندان چگونهای؟
یک مسلمان، بهویژه آنگاه که در شمار حاجیان درمیآید، شایسته است که الگوی اخلاق برای دیگران باشد.
1- ر. ک: محمدبن حسن طوسی، تهذیب الاحکام، ج 5، ص 462.