- پیشگفتار 1
- در تهذیب نفس درنگ روا نیست! 8
- از ابراهیم و اسماعیل برایت بگویم 12
- از شوق زیارت بگو! 15
- با همسر و فرزندان چگونهای؟ 17
- آیا به دیدن اقوام و آشنایان و همسایگان رفتهای؟ 20
- چرا عازم زیارت خانه خدا شدهای؟ 25
- بار نخست است که به زیارت کعبه میروی؟ 28
- درباره آثار حج از زائران خانه خدا چه شنیدهای؟ 30
- با چه کسانی به زیارت میروی؟ 33
- در کاروان حج چه کسانی را دیدهای؟ 36
- با روحانی کاروان دیدار داشتهای؟ 38
- دوست داری همسفران درباره تو چه بگویند؟ 41
- آیا به ایام پس از بازگشت اندیشیدهای؟ 43
- در میقات چگونهای؟ 46
- در دیار وحی به نظاره ایستادهای! 48
- اینک از رسول خدا (ص) چه به یاد میآوری؟ 53
- آیا انصار را میشناسی؟ 62
- زائران مسلمان را مینگری که از همه سوی جهان گرد هم آمدهاند! 64
- در طواف چه میجویی؟ 72
- از کجا آمدهای؟ 78
- در میقات کیستی؟ 82
- آیا مایلی زائر نمونه خانه خدا شناخته شوی؟ 84
- در سعی صفا و مروه به چه میاندیشی؟ 87
- شکوه نماز جماعت به یاد ماندنی است! 89
- در بازار مکه آمدهای! 94
- واینجا «عرفات» است! 97
- همراه با آفتاب در منا! 103
- به سوی کعبه میشتابی حاجی! 105
- واینجا شهر پیامبر است! 111
- اشاره 115
- 1. ابوذر غفاری 115
- از دستپروردگانِ پیامبر چه میدانی؟ 115
- 2. بادیهنشین 117
- 3. روغنفروش 118
- 4. سعدبن ربیع 120
- وهماکنون در برابر روشنای بقیع هستی! 121
- با حاجیان گفتوگو داشتهای؟ 125
- بازگشت دشوار است! 127
- در سفر حج چه کسانی را به یاد آوردهای؟ 128
- پس از حج چگونهای؟ 129
- کتابنامه 133
کالا خرید و با آنها تجارت کرد و سودی برد که با آن وام خود را پرداخت؟
واینجا «عرفات» است!
زائر در بیابان عرفات ایستاده و روی به خداوند آورده است، تا گناهان او را بیامرزد! اکنون هنگام اعتراف کردن است! پله اول بندگی، اعتراف به لغزشها و کوتاهیها در مقام عبودیت است، تا اعتراف نکنیم، نمیتوان راهی به رستگاری گشود! در اعتراف است که خود را میبینیم؛ همان خودی که حتی از چشم خودمان پنهان مانده! و چه شگفت! که همه را در اعتراف مینگری! گویی، همگان در عرفات آمدهاند تا خودشان را تماشا کنند! تا خودشان را که فراموش کردهاند، به یاد آورند! تا خودشان را، از ورای نقابهایی بنگرند که پشت آن، پنهان شدهاند!
امام صادق (ع) در ارتباط با عرفات، دو وظیفه را پیش روی انسان میگذارد: نخست اعتراف به خطاها، دیگر تجدید عهد با آفریدگار.
وَ أعْتَرِفْ بِالْخَطَایَا بِعَرَفَاتٍ وَ جَدِّدْ عَهْدَکَ عِنْدَ اللهِ بِوَحْدانِیَّتِهِ.(1)
در عرفات به خطاها و گناهان خود اعتراف کن و با خداوند بر وحدانیت و یگانگی او تجدید پیمان کن.
1- بحارالانوار، ج 99، ص 24.