حج و بیداری اسلامی در اندیشه امام خمینی قدس‌سره صفحه 36

هم‌سویی و تلاش آنها برای زنده نگه‌داشتن میراث و تمدن اسلامی را به ارمغان آورد.(1)

٣. طرح و بررسی مسائل جهان اسلام

اشاره

در نظام معرفتی امام خمینی (رحمه الله) ، دین به جنبه‌های فردی و مناسک‌گرایانه محدود نمی‌شود، بلکه به گفته ایشان:

اسلام. . . ، دین سیاست مُدُن و راهنمای صراط مستقیمِ لاشرقیه و لا غربیه است. دینی است که عباداتش توأم با سیاست و سیاستش عبادت است.(2)

در این فضا، حج نیز تنها به انجام اعمال و احکام فقهی محدود نمی‌شود. امام خمینی (رحمه الله) در این مورد می‌گوید:

یکی از فلسفه‌های بزرگ حج، قضیه بعد سیاسی اوست که دست‌های جنایت‌کار از همه اطراف برای کوبیدن این بعد در کار هستند و تبلیغات دامنه‌دار آنها مع‌الأسف در مسلمین هم تأثیر کرده است که مسلمین سفر حج را بسیاری‌شان یک عبادت خشک خالی بدون توجه به مصالح مسلمین می‌دانند. حج از آن روزی که تولد پیدا کرده است، اهمیت بعد سیاسی‌اش کمتر از بعد عبادی‌اش نیست، بعد سیاسی علاوه بر سیاستش، خودش عبادت است.(3)

ایشان در پیامی دیگر، در این مورد می‌فرماید:

1- درباره حج، مریم حسینی آهق، سیده رقیه میرابوالقاسمی، محمد دشتی و دیگران، ص٨۶
2- صحیفه حج، ج١، ص٢۵
3- همان، ص١١١.