- مقدمه 1
- اشاره 5
- اسرار ارض 5
- 1. ما از جنس خاک (زمین) هستیم 5
- فصل اول اسرار ارض 5
- 2. زمین گهواره موجودات 6
- 3. زمین منشأ رزق ماست 7
- 4. خشوع زمین 7
- 5. تاریخ، شاهد جاودانه زمین 8
- 6. آخرین منزل دنیایی 8
- 8. زمین بستر مسجد 9
- 7. خبر دادن از قیامت 9
- 9. مسجد خانه خدا است 11
- 10. کعبه 14
- 1. دل خانه خدا 16
- فصل دوم تعریف دل 16
- اشاره 16
- 2. عرش دل 19
- 3. قلب (دل)، فرمانروای جسم 20
- 5. ایمان قلبی 22
- 4. قلب، منشأ اخلاق 22
- 6. رجوع قلبی به سوی خداوند 23
- 8. فساد قلب 24
- 7. قلب و نزول واردات غیبی 24
- 9. کشور دل 26
- اشاره 28
- 10. اوصاف دل سالم 28
- الف) نور دل 29
- ب) بیداری مدام 30
- ج) طلب آب حیات 31
- د) آه دل 33
- ه) اجابت دعا 34
- فصل سوم اسرار اداب حج 36
- اشاره 36
- اشاره 36
- 1. استطاعت 36
- الف) توبه صادق 38
- نشانههای استطاعت 38
- اشاره 38
- ب) هجرت 39
- ج) شوق دیدار 41
- د) سفر آخرت 45
- 2. احرام 48
- اشاره 50
- 3. مقام تلبیه 50
- الف) احرام درد و نیاز 51
- ب) وارستگی کامل 52
- 4. طواف 53
- 5. مقام ابراهیم 61
- 6. سعی بین صفا و مروه 64
- 7. تقصیر 67
- 8. صحرای عرفات 68
- 9. وقوف در مشعر 73
- 10. منا (قربانگاه عاشقان) 77
- 11. رمی جمرات 80
- 12. احرام ربوبی 81
- 13. ورود به مدینه 85
- 14. زیارت حضرت زهرا 3 90
- 15. زیارت ائمه بقیع 92
- 1. یاد مرگ 95
- فصل چهارم آثار معنوی حج 95
- اشاره 95
- 2. مراقبه و محاسبه 97
- 3. محبت خدا در دل داشتن 98
- 4. علاقه به نماز شب 100
- 5. کمک به نیازمندان 103
- 6. خلوت نشینی 105
- 7. پرهیز از دنیا طلبی 107
- 8. دوری از حرص 110
- 9. بدی را با خوبی پاسخ دادن 112
- 10. سخاوت و ایثار 115
- 11. صبر و شکیبایی 120
- 12. امر به معروف و نهی از منکر 123
- 13. یاد قیامت 127
- 14. انس با قرآن 130
- 15. اعتدال 133
- 16. همنشین خوب 136
- اشاره 138
- فصل پنجم نامه نیایش 138
- نیایش رمضان 148
- نجوا 152
- فهرست منابع 172
جناب مولوی هم زیبا گفته است:
ای خنک جانی که با حق زنده شد در وجود زندهای پاینده شد
وای آن زنده که با مرده نشست مرده گشت و زندگی از وی برست
یعنی اگر انسان با زندهدلان معاشرت داشته باشد، قلبش زنده میشود و از برکات روحانی آنان بهرهمند میگردد. امّا اگر با مردهدلان رفت وآمد کند. مانند آنان میمیرد و ایمان او به غارت همنشینان غافل میرود.
بنابراین مسلمان حجگزار باید روحانیت قلبی خود را در همنشینی با افراد مؤمن و خدا ترس حفظ کند و حریم معاشرت و داد و ستد خود را با رفقای غافل که قدرت تأثیر بر آنان را ندارد تا جایی که ممکن است محدود کند.
خلاصه سخن اینکه حج، فقط سفر کردن و اعمال مخصوصه بهجا آوردن نیست. بلکه حاجی ماندن و آثار معنوی حج را در همه بخشهای زندگی تعمیم دادن مهم است. تا جایی که تبلور برکات حج در سالمسازی و هدایت جامعه، یاور دستاندرکاران امور فرهنگی جامعه گردد. ان شاء الله.