- مقدمه 1
- فصل اول اسرار ارض 5
- اشاره 5
- اسرار ارض 5
- 1. ما از جنس خاک (زمین) هستیم 5
- 2. زمین گهواره موجودات 6
- 3. زمین منشأ رزق ماست 7
- 4. خشوع زمین 7
- 5. تاریخ، شاهد جاودانه زمین 8
- 6. آخرین منزل دنیایی 8
- 8. زمین بستر مسجد 9
- 7. خبر دادن از قیامت 9
- 9. مسجد خانه خدا است 11
- 10. کعبه 14
- 1. دل خانه خدا 16
- فصل دوم تعریف دل 16
- اشاره 16
- 2. عرش دل 19
- 3. قلب (دل)، فرمانروای جسم 20
- 5. ایمان قلبی 22
- 4. قلب، منشأ اخلاق 22
- 6. رجوع قلبی به سوی خداوند 23
- 7. قلب و نزول واردات غیبی 24
- 8. فساد قلب 24
- 9. کشور دل 26
- اشاره 28
- 10. اوصاف دل سالم 28
- الف) نور دل 29
- ب) بیداری مدام 30
- ج) طلب آب حیات 31
- د) آه دل 33
- ه) اجابت دعا 34
- اشاره 36
- اشاره 36
- فصل سوم اسرار اداب حج 36
- 1. استطاعت 36
- نشانههای استطاعت 38
- الف) توبه صادق 38
- اشاره 38
- ب) هجرت 39
- ج) شوق دیدار 41
- د) سفر آخرت 45
- 2. احرام 48
- اشاره 50
- 3. مقام تلبیه 50
- الف) احرام درد و نیاز 51
- ب) وارستگی کامل 52
- 4. طواف 53
- 5. مقام ابراهیم 61
- 6. سعی بین صفا و مروه 64
- 7. تقصیر 67
- 8. صحرای عرفات 68
- 9. وقوف در مشعر 73
- 10. منا (قربانگاه عاشقان) 77
- 11. رمی جمرات 80
- 12. احرام ربوبی 81
- 13. ورود به مدینه 85
- 14. زیارت حضرت زهرا 3 90
- 15. زیارت ائمه بقیع 92
- 1. یاد مرگ 95
- اشاره 95
- فصل چهارم آثار معنوی حج 95
- 2. مراقبه و محاسبه 97
- 3. محبت خدا در دل داشتن 98
- 4. علاقه به نماز شب 100
- 5. کمک به نیازمندان 103
- 6. خلوت نشینی 105
- 7. پرهیز از دنیا طلبی 107
- 8. دوری از حرص 110
- 9. بدی را با خوبی پاسخ دادن 112
- 10. سخاوت و ایثار 115
- 11. صبر و شکیبایی 120
- 12. امر به معروف و نهی از منکر 123
- 13. یاد قیامت 127
- 14. انس با قرآن 130
- 15. اعتدال 133
- 16. همنشین خوب 136
- اشاره 138
- فصل پنجم نامه نیایش 138
- نیایش رمضان 148
- نجوا 152
- فهرست منابع 172
وی در جایی دیگر در مورد دل صاحبان سر گفته است:
آن دلی کز آسمانها برتر است آن دل ابدال یا پیغمبر است
پاک گشته، آن زگل صافی شده در فزونی آمده، وافی شده
-1
بیگمان چنین دلی خانه خداست که صاحب آن سراسر غرق عشق الهی گشته و اغیار را در آن راهی نیست.
2. عرش دل
از آنجا که دل خانه محبوب است، محل ارتباط با او نیز به شمار میرود. این جایگاه را ارتباط با عرش یا تخت خدا گویند. پس دل عرش الهی است، «قَلْبُ الْمُؤمنِ عَرْشُ اللهِ» (2) و هم از این روست که فیضهای الهی را بیواسطه دریافت میدارد. به قول مولوی:
تخت دل معمور شد، پاک از هوی بینکه الرّحمن علی العرش استوی
حکم، بر دل بعد از این بیواسطه حق کند، چون یافت دل این رابطه
این سخن پایان ندارد، زیدکو؟ تا دهم پندش که رسوایی مجو
-3
که البته این ابیات اشاره دارد به آیه: الرَّحْمنُ عَلَی الْعَرْشِ اسْتَوی؛ یه
«خداوند بر عرش استیلا یافت.»(طه: 5)
امام جواد(ع) نیز در این باره سخن زیبایی دارند. ایشان میفرمایند:
1- مثنوی معنوی، دفتر سوم
2- شرح فصوص الحکم قیصری، ص 39
3- مثنوی معنوی، دفتر دوم، ابیات 3665 3667.