- مقدمه 1
- فصل اول اسرار ارض 5
- اشاره 5
- اسرار ارض 5
- 1. ما از جنس خاک (زمین) هستیم 5
- 2. زمین گهواره موجودات 6
- 3. زمین منشأ رزق ماست 7
- 4. خشوع زمین 7
- 5. تاریخ، شاهد جاودانه زمین 8
- 6. آخرین منزل دنیایی 8
- 7. خبر دادن از قیامت 9
- 8. زمین بستر مسجد 9
- 9. مسجد خانه خدا است 11
- 10. کعبه 14
- فصل دوم تعریف دل 16
- 1. دل خانه خدا 16
- اشاره 16
- 2. عرش دل 19
- 3. قلب (دل)، فرمانروای جسم 20
- 5. ایمان قلبی 22
- 4. قلب، منشأ اخلاق 22
- 6. رجوع قلبی به سوی خداوند 23
- 7. قلب و نزول واردات غیبی 24
- 8. فساد قلب 24
- 9. کشور دل 26
- اشاره 28
- 10. اوصاف دل سالم 28
- الف) نور دل 29
- ب) بیداری مدام 30
- ج) طلب آب حیات 31
- د) آه دل 33
- ه) اجابت دعا 34
- اشاره 36
- اشاره 36
- فصل سوم اسرار اداب حج 36
- 1. استطاعت 36
- اشاره 38
- نشانههای استطاعت 38
- الف) توبه صادق 38
- ب) هجرت 39
- ج) شوق دیدار 41
- د) سفر آخرت 45
- 2. احرام 48
- 3. مقام تلبیه 50
- اشاره 50
- الف) احرام درد و نیاز 51
- ب) وارستگی کامل 52
- 4. طواف 53
- 5. مقام ابراهیم 61
- 6. سعی بین صفا و مروه 64
- 7. تقصیر 67
- 8. صحرای عرفات 68
- 9. وقوف در مشعر 73
- 10. منا (قربانگاه عاشقان) 77
- 11. رمی جمرات 80
- 12. احرام ربوبی 81
- 13. ورود به مدینه 85
- 14. زیارت حضرت زهرا 3 90
- 15. زیارت ائمه بقیع 92
- اشاره 95
- 1. یاد مرگ 95
- فصل چهارم آثار معنوی حج 95
- 2. مراقبه و محاسبه 97
- 3. محبت خدا در دل داشتن 98
- 4. علاقه به نماز شب 100
- 5. کمک به نیازمندان 103
- 6. خلوت نشینی 105
- 7. پرهیز از دنیا طلبی 107
- 8. دوری از حرص 110
- 9. بدی را با خوبی پاسخ دادن 112
- 10. سخاوت و ایثار 115
- 11. صبر و شکیبایی 120
- 12. امر به معروف و نهی از منکر 123
- 13. یاد قیامت 127
- 14. انس با قرآن 130
- 15. اعتدال 133
- 16. همنشین خوب 136
- اشاره 138
- فصل پنجم نامه نیایش 138
- نیایش رمضان 148
- نجوا 152
- فهرست منابع 172
تجربه بزرگان اهل عرفان و سلوک میپردازد. پس سعیتان این باشد که نشانههای ورود به ساحت باطنی حج را در بیان سالکان عرصه ملکوت دریابید. اندیشه در گفتار حکمتآموز ایشان، ما را مشتاق سرا پردههای اعمال ظاهری حج میکند، از غفلت و خاموشی و عادتهای عاری از شور و حرکت نجات میدهد، در به دست آوردن استطاعت به کوشش وا میدارد و در هجرت به کوی دوست که شبیه هجرت از دنیا به آخرت است از انسان، مهاجری با هدف و آگاه به اسرارِ حرکتمیسازد. حجابها را یکی پس از دیگری از دیده و دل بر میدارد و شوق دیدار یار را در جانمان شعلهور میسازد و ما را به واقع، خواهان کوی یار میکند. تا آنجا که از شدت فراقِ خدا، بیسروسامان میشویم، نفسهای ما به شماره میافتد، سوز هجران، آثار غیر را در دل ریشهکن میسازد و ما را برای از خود گذشتن و قربانی شدن به مسلخ جانان میکشاند.
شیوه ما در نگارش این کتاب، گزارشگونه است و نجوای دلی مشتاق به لقای پروردگار، که با موانع و حجابهای فراوان دست به گریبان شده، از چنگاندازیهای شیطان خسته و از فتنه انگیزیهای نفس، پریشان است. از آغاز حرکت به سوی خانه خدا، در سایهسار عنایت و ابر رحمت او راه میپیماید و پیوسته با خدای عزیزش اتصالی بیتکلّف دارد. ذکر او را مدام بر زبان میآورد و در پرتو این توجه، لمعاتی از حج بر او هویدا میشود و آن یافتهها را با زبان و رفتار خویش نمایان میسازد.
بر این باورم که با خواندن و گذر اجمالی از مطالب این نوشتار، دل