- مقدمه 1
- اشاره 5
- اسرار ارض 5
- 1. ما از جنس خاک (زمین) هستیم 5
- فصل اول اسرار ارض 5
- 2. زمین گهواره موجودات 6
- 4. خشوع زمین 7
- 3. زمین منشأ رزق ماست 7
- 5. تاریخ، شاهد جاودانه زمین 8
- 6. آخرین منزل دنیایی 8
- 8. زمین بستر مسجد 9
- 7. خبر دادن از قیامت 9
- 9. مسجد خانه خدا است 11
- 10. کعبه 14
- فصل دوم تعریف دل 16
- 1. دل خانه خدا 16
- اشاره 16
- 2. عرش دل 19
- 3. قلب (دل)، فرمانروای جسم 20
- 5. ایمان قلبی 22
- 4. قلب، منشأ اخلاق 22
- 6. رجوع قلبی به سوی خداوند 23
- 7. قلب و نزول واردات غیبی 24
- 8. فساد قلب 24
- 9. کشور دل 26
- اشاره 28
- 10. اوصاف دل سالم 28
- الف) نور دل 29
- ب) بیداری مدام 30
- ج) طلب آب حیات 31
- د) آه دل 33
- ه) اجابت دعا 34
- اشاره 36
- اشاره 36
- فصل سوم اسرار اداب حج 36
- 1. استطاعت 36
- اشاره 38
- نشانههای استطاعت 38
- الف) توبه صادق 38
- ب) هجرت 39
- ج) شوق دیدار 41
- د) سفر آخرت 45
- 2. احرام 48
- 3. مقام تلبیه 50
- اشاره 50
- الف) احرام درد و نیاز 51
- ب) وارستگی کامل 52
- 4. طواف 53
- 5. مقام ابراهیم 61
- 6. سعی بین صفا و مروه 64
- 7. تقصیر 67
- 8. صحرای عرفات 68
- 9. وقوف در مشعر 73
- 10. منا (قربانگاه عاشقان) 77
- 11. رمی جمرات 80
- 12. احرام ربوبی 81
- 13. ورود به مدینه 85
- 14. زیارت حضرت زهرا 3 90
- 15. زیارت ائمه بقیع 92
- اشاره 95
- 1. یاد مرگ 95
- فصل چهارم آثار معنوی حج 95
- 2. مراقبه و محاسبه 97
- 3. محبت خدا در دل داشتن 98
- 4. علاقه به نماز شب 100
- 5. کمک به نیازمندان 103
- 6. خلوت نشینی 105
- 7. پرهیز از دنیا طلبی 107
- 8. دوری از حرص 110
- 9. بدی را با خوبی پاسخ دادن 112
- 10. سخاوت و ایثار 115
- 11. صبر و شکیبایی 120
- 12. امر به معروف و نهی از منکر 123
- 13. یاد قیامت 127
- 14. انس با قرآن 130
- 15. اعتدال 133
- 16. همنشین خوب 136
- اشاره 138
- فصل پنجم نامه نیایش 138
- نیایش رمضان 148
- نجوا 152
- فهرست منابع 172
گر تو اهل دل نهای بیدار باش طالب دل باش و در پیکار باش (1)
یا در جای دیگر که میگوید:
چشم من خفته دلم بیدار دان شکل بیکارِ مرا برکار دان
گفت پیغمبر(ص) که عینای تنام لاینام قلبی عن ربّ الأنام
چشم تو بیدار و دل خفته به خواب چشم من خفته، دلم در فتح باب
هر دلم را پنج حس دیگرست حس دل را هر دو عالم منظرست
تو زضعف خود مکن در من نگاه بر تو شب، بر من همان شب چاشتگاه
بر تو زندان، بر من آن زندان چو باغ عین مشغولی مرا گشته فراغ (2)
اشارهای است به حدیث نورانی نبی اکرم(ص) که فرمود: «تَنامُ عَیْنایَ وَ لایَنامُ قَلْبی»؛ (3) «دیدگانم بر هم میروند ولی قلب من نمیخوابد.»
قلب بیدار هنگام خواب نیز در اندیشه یار است.
ج) طلب آب حیات
دل سالم همواره آب حیات را طلب میکند و عطش او تنها با سرکشیدن این باده فرو مینشیند؛
از درِ دل، و اهل دل، آب حیات چند نوشیدی و وا شد چشمهات
بس غذای سُکر و وجد و بیخودی از در اهل دلان برجان زدی
1- مثنوی معنوی، دفتر سوم، ابیات 1222 1224
2- مثنوی معنوی، دفتر سوم، ابیات 3548 3553؛ اشاره به آیه(رِجالٌ لا تُلْهِیهِمْ تِجارَةٌ وَ لا بَیْعٌ عَنْ ذِکْرِ اللهِ ...)(نور: 37)
3- بحارالانوار، ج 16، ص 399.