- مقدمه 1
- اشاره 5
- اسرار ارض 5
- 1. ما از جنس خاک (زمین) هستیم 5
- فصل اول اسرار ارض 5
- 2. زمین گهواره موجودات 6
- 3. زمین منشأ رزق ماست 7
- 4. خشوع زمین 7
- 5. تاریخ، شاهد جاودانه زمین 8
- 6. آخرین منزل دنیایی 8
- 7. خبر دادن از قیامت 9
- 8. زمین بستر مسجد 9
- 9. مسجد خانه خدا است 11
- 10. کعبه 14
- اشاره 16
- 1. دل خانه خدا 16
- فصل دوم تعریف دل 16
- 2. عرش دل 19
- 3. قلب (دل)، فرمانروای جسم 20
- 5. ایمان قلبی 22
- 4. قلب، منشأ اخلاق 22
- 6. رجوع قلبی به سوی خداوند 23
- 7. قلب و نزول واردات غیبی 24
- 8. فساد قلب 24
- 9. کشور دل 26
- اشاره 28
- 10. اوصاف دل سالم 28
- الف) نور دل 29
- ب) بیداری مدام 30
- ج) طلب آب حیات 31
- د) آه دل 33
- ه) اجابت دعا 34
- فصل سوم اسرار اداب حج 36
- اشاره 36
- اشاره 36
- 1. استطاعت 36
- نشانههای استطاعت 38
- الف) توبه صادق 38
- اشاره 38
- ب) هجرت 39
- ج) شوق دیدار 41
- د) سفر آخرت 45
- 2. احرام 48
- اشاره 50
- 3. مقام تلبیه 50
- الف) احرام درد و نیاز 51
- ب) وارستگی کامل 52
- 4. طواف 53
- 5. مقام ابراهیم 61
- 6. سعی بین صفا و مروه 64
- 7. تقصیر 67
- 8. صحرای عرفات 68
- 9. وقوف در مشعر 73
- 10. منا (قربانگاه عاشقان) 77
- 11. رمی جمرات 80
- 12. احرام ربوبی 81
- 13. ورود به مدینه 85
- 14. زیارت حضرت زهرا 3 90
- 15. زیارت ائمه بقیع 92
- اشاره 95
- 1. یاد مرگ 95
- فصل چهارم آثار معنوی حج 95
- 2. مراقبه و محاسبه 97
- 3. محبت خدا در دل داشتن 98
- 4. علاقه به نماز شب 100
- 5. کمک به نیازمندان 103
- 6. خلوت نشینی 105
- 7. پرهیز از دنیا طلبی 107
- 8. دوری از حرص 110
- 9. بدی را با خوبی پاسخ دادن 112
- 10. سخاوت و ایثار 115
- 11. صبر و شکیبایی 120
- 12. امر به معروف و نهی از منکر 123
- 13. یاد قیامت 127
- 14. انس با قرآن 130
- 15. اعتدال 133
- 16. همنشین خوب 136
- اشاره 138
- فصل پنجم نامه نیایش 138
- نیایش رمضان 148
- نجوا 152
- فهرست منابع 172
مصافحه میکند، یا شخصی که دیگری را در کار خود مداخله میدهد، مصافحه مینماید و گواهی میدهد که وی به عهد خود وفا کرده است. مقصود از رکن حجرالاسود است، چون واسطه میان خلق و خدا بوده که حاجیان را به آرزوی دیرینشان میرساند. (1) حضرت صادق(ع) میفرمایند: «هنگامی که خدای تعالی، از مردم پیمان گرفت، فرمان داد تا حجرالاسود همه آنها(پیمانها) را نزد خود نگهداری کند. به همین مناسبت حاجی باید در حین استلام، متوجه این منظور بوده و بگوید:
أَمانتَی ادَّیْتُها وَ میثاقی تَعاهَدْتُه لِتَشْهَدَ لی بِالْموافاتِ. (2)
ای سنگ! امانتی که در دست داشتم، به محلّش برگرداندم و پیمان خود را با استلام تو بهجا آوردم تا فردای قیامت، گواهی دهی که من به عهد خود وفا کردم.
رکن یمانی نیز دری از درهای بهشت است و از روزی که خدای متعال، آن را گشوده دیگر نبسته است.
حضرت صادق(ع) رکن یمانی را به در بهشت تشبیه فرموده که استلام آن باعث میشود انسان وارد بهشت گردد. همچنین آن را مانند نهری میداند که گناهان مردم را میشوید.
«حجکننده هنگام استلام حجر، باید نیتش آن باشد که بدین وسیله، به ساحت کبریایی او نزدیک شود و محبّت بیت پروردگار را در دل
1- محسن فیض کاشانی، حقایق در اخلاق سیر و سلوک، ص 538
2- الکافی، ج 4، ص 184.