گلواژه‌های حج و عمره صفحه 108

7

أ

بَنی هاشم‌

به فرزندان هاشم بن عبدمناف، جدّ اعلای رسول خدا، بنی‌هاشم گفته می‌شود. به اهل‌بیت پیامبر صلی الله علیه و آله هم به همین جهت بنی‌هاشم گفته می‌شود. هاشم و اجدادش در میان عرب مشهور به نجابت و مورد احترام بودند و رسول اللَّه از این دودمان بود. (1) به لحاظ آن شرافت و نیز به جهت احترام مقام نبوت، ویژگی‌های خاصی درباره این خاندان لحاظ شده: از جمله اینکه پرداخت زکات به آنها حرام گشته و خمس را به آنها اختصاص داده. از حضرت رسول صلی الله علیه و آله روایت شده که فرمود: دشمنی با علی علیه السلام کفر و دشمنی با بنی‌هاشم، نفاق است و نیز از آن حضرت رسیده که عیادت بنی‌هاشم واجب و به دیدن آنها رفتن سنت است. (2) از امام باقر علیه السلام نقل است که رسول اکرم در مورد بنی هاشم احترام خاصی قائل بود، از جمله اینکه هرگاه یکی از آنها می‌مرد، حضرت بر جنازه‌اش نماز می‌خواند، آب به قبرش می‌پاشید و دست مبارک بر قبر می‌نهاد، آنچنان که اثر دست در گل‌های قبر باقی می‌ماند، که چون شخص غریبی از آنجا می‌گذشت و قبر را می‌دید، می‌گفت: کدام یک از خاندان پیامبر مرده است. (3) امام حسین علیه السلام نیز در یکی از رجزهای خویش در روز عاشورا، به این نسب شریف اشاره کرده و به آن افتخار می‌کند.

«انا ابنُ علیِّ الخیر، مِن آلِ هاشمِ کَفانی بِهذا مَفخراً حین افخَرُ». (4)

بنی امیه، از آغاز با بنی‌هاشم مخالفت و دشمنی داشتند و این بغض و عداوت در دوران ائمه نیز ادامه داشت، «حادثه کربلا» اوج عداوت و کینه امویان با بنی‌هاشم بود. پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله فرمود:

1- فرهنگ عاشورا، ص 79.

2- قال رسول اللَّه صلی الله علیه و آله: «عیادة بنی هاشم فریضة وزیارتهم سنة» بحار الانوار، ج 93، ص 234.

3- معارف و معاریف دائرة المعارف جامع اسلامی، سید مصطفی حسینی دشتی، ج 3، ص 280.

4- فرهنگ عاشورا، جواد محدثی، صفحه 79.