گلواژه‌های حج و عمره صفحه 113

9

أ

بیتُ اللَّه الحَرام‌

«بیت» (1) به معنای مطلق مسکن و خانه انسان است. اگر بیت با پیشوند «اهل» بیان شود مانند اهل‌البیت مراد فرزندان پیامبر صلی الله علیه و آله و امامان معصوم علیهم السلام است. (2) اگر با پسوند «اللَّه، عتیق، حرام، محرّم» ذکر شود مانند بیت‌اللَّه یا بیت اللَّه‌الحرام و یا بیت عتیق مراد «کعبه» (3) و خانه خدا است.

ملاحظه واژه‌های مشابه

درباره «بیت‌اللَّه الحرام» واژه‌های دیگری نیز در قرآن آمده است که اشاره به آن‌ها نیز مناسب است.

الف- بیتُ المحرّم:

این عنوان بر گرفته از سخنان ابراهیم خلیل علیه السلام است که خداوند حکایت فرموده است:

«رَبَّنا إِنِّی أَسْکَنْتُ مِنْ ذُرِّیَّتِی بِوادٍ غَیْرِ ذِی زَرْعٍ عِنْدَ بَیْتِکَ الْمُحَرَّمِ» (4)

و در آیات 2 و 97 مائده، با عنوان «الْبَیْتَ الْحَرامَ» آمده است.

«یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لا تُحِلُّوا شَعائِرَ اللَّهِ وَ لَا الشَّهْرَ الْحَرامَ وَ لَا الْهَدْیَ وَ لَا الْقَلائِدَ وَ لَا آمِّینَ الْبَیْتَ الْحَرامَ»

حَرام (5) یعنی بازداشته، و در این مورد؛ واژه‌های حرام و محرّم ناظر به حرمت و احترام خانه کعبه و

1- بَیْت، جایی است که انسان در آن بیتوته می‌کند و به معنای مطلق «مسکن» است، خواه خیمه باشد یا بنای خشت و گل و جمع‌آن بیوت است و نیز بیت به معنای دو مصرع از یک شعر است که در این معنا جمع آن ابیات می‌باشد. همین‌طور بیت به معنای شرف و شریف و تزویج و قصر و عیال و خانواده و قبر و فرش خانه است. بیوتات یعنی خاندان‌های اصیل و شریف.

2- «إِنَّما یُرِیدُ اللَّهُ لِیُذْهِبَ عَنْکُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَیْتِ». سوره احزاب، آیه 33.

3- ویژگی‌های کعبه را تحت عنوان کعبه ملاحظه خواهیم کرد.

4- سوره ابراهیم، آیه 37.

5- به معنای کسی را از چیزی بازداشتن است.