گلواژه‌های حج و عمره صفحه 115

10

أ

بَیتُ المَعمُور

بیت المعمور به معنای خانه آباد است. این ترکیب در قرآن مجید فقط یک بار در سوره «طور» آمده است. (1) خداوند به بیت‌المعمور سوگند یاد کرده است. بیت المعمور جایگاهی است در آسمان که احترام آن همچون احترام کعبه در زمین است. (2) در آسمان دنیا، دقیقاً مقابل کعبه، خانه‌ای وجود دارد که نام آن «ضُراح» است، برابری آن با کعبه به گونه‌ای است که اگر پایین بیاید روی کعبه خواهد آمد.

«ابن کوّاء» از حضرت علی علیه السلام پرسید: بیت المعمور چیست؟ حضرت فرمود: بیت المعمور همان ضُراح است که برفراز آسمان‌های هفت گانه و زیر عرش قرار دارد. هر روز هفتاد هزار فرشته وارد آن می‌شوند و تا روز قیامت باز نمی‌گردند. (3) «قتاده» از رسول خدا صلی الله علیه و آله نقل کرده که فرمود: بیت‌المعمور مسجدی است در آسمان که زیر آن کعبه قرار گرفته است. بیت المعمور را به آن جهت این نام نهادند که همه روزه هفتاد هزار فرشته در آن نماز می‌گزارند. (4) و شبانگاه فرود آمده، گرد کعبه طواف می‌کنند و آنگاه بر پیامبر صلی الله علیه و آله درود می‌فرستند و پس از آن باز می‌گردند و تا روز قیامت دیگر نوبت به آنها نخواهد رسید.

در روایات، کعبه را تنزل عرش و محاذی بیت معمور و عرش خدا و طواف اطراف کعبه را، همانند طواف فرشتگان در اطراف عرش اله می‌دانند، که عرش به صورت بیت معمور تنزل کرده و بیت معمور هم به صورت کعبه در عالم طبیعت جلوه کرده است. این که در روایات آمده است کعبه محاذی بیت معمور است و بیت معمور محاذی عرش، یعنی اگر کسی

1- «وَ الطُّورِ وَ کِتابٍ مَسْطُورٍ فِی رَقٍّ مَنْشُورٍ وَ الْبَیْتِ الْمَعْمُورِ» «سوره طور، آیه 4».

2- دائرة المعارف تشیع، ج 3، ص 558.

3- فصلنامه میقات حج، شماره 6، ص 73.

4- امام صادق علیه السلام در پاسخ شخصی که از علّت و منشأ تشریع طواف سؤال نموده، پاسخ پدر بزرگوارش امام باقر علیه السلام را نقل‌می‌کند که فرمود: همان‌گونه که خداوند با طواف برگرد(بیت المعمور) توبه فرشتگان را پذیرفت، توبه زائرین خانه خدا را نیز با طواف بر گرد خانه خواهد پذیرفت. صهبای حج، صحفه 239، کافی، ج 4، ص 8- 187.