گلواژه‌های حج و عمره صفحه 153

همان گونه که رسول اللَّه صلی الله علیه و آله حدود آن را معین کرده است.

یکی دیگر از ویژگی‌های مدینه این است که میان دو کوه، از شمال و جنوب محصور است، حد شمالی و جنوبی این دو کوه، حد شمالی و جنوبی مدینه‌اند، از شمال کوه ثَور است و در جنوب کوه «عَیر»، این حدی است که رسول خدا معین کرده است. کوه ثور همانند گاوی است خفته، در شمال احد و کوه «عیر» در نزدیکی «ذوالحلیفه» است. هوای مدینه منوره در تابستان گرم و خشک و در زمستان سرد است. از دیگر خصوصیات مدینه حاصل خیز بودن زمین و فراوانی آب و اشتهار وسیع آن در امر کشاورزی است. (1) 9

أ

جَمَرات‌

سنگ باران نمادین شیطان «رمی جمرات» در سرزمین منا، یکی از اعمال واجب به شمار می‌رود.

این عمل در روز دهم ذی الحجه(عید قربان) در مورد جمره عقبه، «محل سنگ باران سوم» با هفت سنگ انجام می‌شود و در روز یازدهم و دوازدهم ذی الحجه «در مورد جمره اولی و وسطی و عقبه» و برای هر کدام هفت سنگ انجام می‌شود.

معنای جمره

«جمره» (2) در لغت ب معنای آتش برافروخته و گداخته و هم‌چنین به معنای ریگ می‌باشد و جمع آن «جمار» است. عرب سنگریزه‌ها را «جمار» می‌نامد و محل جمع شدن ریگ‌ها در منا را «جمرات» (3) می‌گویند و به هر پشته‌ای از ریگ نیز «جمره» می‌گویند و از این جهت محل سنگریزه‌ها

1- مسجد شریف نبوی، ناجی محمد حسن عبدالقادر الانصاری، ترجمه عبدالحمید آیتی، نشر مشعر، ص 17، سال 81.

2- فصلنامه میقات حج، شماره نهم، ص 22. به نقل از مجمع البحرین لغت جمره.

3- از مصباح المنیر فیومی نیز بر می‌آید که نام «جمره» از نظر لغوی به این مناسبت است که محل اصابت سنگریزه‌هاست، «کل‌شی‌ء جمعته فقد جمرته و منه «الجمره» و هی مجتمع الحصی بمنی فکل کومة من الحصی جمره و الجمع جمرات». فصلنامه میقات حج، شماره 9، ص 22