گلواژه‌های حج و عمره صفحه 167

«بدر» به شمار می‌رود. (1) تاریخچه جنگ بدر

در نیمه جمادی الاولی سال دوم هجرت، گزارشی به مدینه رسید که کاروان قریش به سرپرستی ابوسفیان از مکه به شام می‌رود، پیامبر صلی الله علیه و آله برای تعقیب کاروان تا «ذات العشیره» رفتند و تا اوایل ماه دیگر در آن منطقه توقف کردند و به کاروان دست نیافتند و زمان بازگشت کاروان تقریباًمعین بود. از آنجا که ثروت مسلمانان مهاجر مقیم مدینه از طرف قریش مصادره شده بود، بسیار به موقع بود که کالای تجاری آنان را ضبط کنند و اگر قریش بر عناد و لجاجت خود در مصادره اموال مسلمانان مهاجر استقامت ورزند، مسلمانان متقابلًا کالاهای تجاری را میان خود به عنوان غنیمت جنگی تصرف و تقسیم کنند. پیامبر صلی الله علیه و آله رو به اصحاب خود کرده و فرمودند: این کاروان قریش است، می‌توانید برای تصرف اموال قریش از مدینه خارج شوید، شاید گشایشی در کار شما رخ دهد.

پیامبر صلی الله علیه و آله در هشتم ماه رمضان سال دوم هجرت به 313 نفر(82 مهاجر، 170 خزرجی و 61 اوسی) برای مصادره اموال قریش مأموریت دادند که از مدینه به قصد «ذَفران» بیرون روند. ابوسفیان موقع رفتن به شام متوجه شد که پیامبر در تعقیب کاروان اوست از این نظر در مراجعت احتیاط را از دست نداد و از کاروان‌ها سراغ می‌گرفت که آیا محمّد خطوط تجاری را اشغال کرده است یاخیر؟ خبر به ابوسفیان رسید که پیامبر صلی الله علیه و آله با اصحاب خود از مدینه خارج شده و در تعقیب کاروان قریش می‌باشد و در سرزمین «ذفران» که در دو منزلی بدر است موضع گرفته است، ابوسفیان ضمن خودداری از پیش‌روی چاره‌ای جز این ندید که قریش را از سرنوشت کاروان آگاه نمود ه و صاحبان کالا را مطلع نمایدکه برای نجات کاروان تلاش نمایند.

پیامبر صلی الله علیه و آله که برای مقابله با کاروان بازرگانی قریش، از مدینه حرکت کرده بودند در منزلی به نام ذفران فرود آمدند و در انتظار عبور کاروان ماندند.

بامداد روز هفدهم رمضان سال دوم هجرت، قریش از پشت تپه ریگ به دشت بدر سرازیر شدند.

هنگامی که چشم پیامبر صلی الله علیه و آله به قریش افتاد، رو به آسمان کرد و گفت: خدایا! قریش با کبر و اعجاب به جنگ و تکذیب رسول تو برخاسته، پروردگارا! کمکی را که به من وعده داده‌ای محقق نما و آنان را امروز هلاک ساز. (2)

1- تاریخ و آثار اسلامی مکه و مدینه، ص 153.

2- فروغ ابدیت، ج 1، ص 487- 491.