گلواژه‌های حج و عمره صفحه 2

پیشگفتار

مکه و مدینه، از صدر اسلام تاکنون به عنوان دو مرکز مهم اسلامی مورد توجه مسلمانان بوده است. مکه، مهم‌ترین جایگاه نزول وحی الهی و مدینه «با حضور پیامبر خدا و تشکیل نخستین حکومت اسلامی در آن» به عنوان دوّمین مرکز اسلامی، هم دوش و همراه با مکه «با پذیرفتن ولایت در خویش» جایگاه و منزلت والایی، همانند مکه یافته است. در حقیقت، این دو مرکز مهم مذهبی و تاریخی، هر یک نگینی گران سنگ را در درون خود به نمایش گذاشته‌اند.

«کعبه» نگین مکه، مورد توجه تمام دین باوران و عاشقان و زائران دل سوخته و دل داده‌ای است که از اقصی نقاط دنیا به سویش رهسپارند، تا برگرد آن طواف کنند؛ طوافی که نه آغاز دارد و نه پایان، بلکه گامی است از بی‌بدایت، به سوی بی‌نهایت.

«ولایت» نگین مدینه تمام دل‌ها و قلب‌ها را به سوی خدا می‌کشاند و همگان در راستای عرض ادب به آستانه پیامبر و فرزندان طیّب و طاهر آن حضرت سر از پای نمی‌شناسند. زائران حرمین شریفین پس از انجام اعمال حج و عمره و یا قبل از دیدار کعبه و زیارت خانه خدا، با دیدگانی اشکبار و مالامال از عشق به اهل بیت، به سوی مدینه و بارگاهِ آن حضرت می‌شتابند. اما در این سیر پرشکوه معنوی، هر مشتاقی را توشه‌ای همراه است که بر گرفته از نگاه وی به رهیافت‌های عمیق چنین حضوری است؛ رهیافت‌هایی که از مناظر عرفانی، تاریخی، اجتماعی، سیاسی، فقهی و حقوقی برگرفته شده است.

رهیافت‌ها

آگاهی و شناخت از مکه و مدینه برای هر زائر، نه تنها پر جاذبه است، بلکه از ضرورت و اهمیت ویژه‌ای برخوردار است؛ زیرا زائر مکه و مدینه با آگاهی و معرفت ویژه در این ساحت بزرگ وارد شده و بهره‌ها برمی‌گیرد.

رهیافت‌های این سفر معنوی را در یک نظر کلی می‌توان از زوایای زیر مورد کاوش قرار داد: