گلواژه‌های حج و عمره صفحه 223

خلیل علیه السلام که آن جایگاه ابلیس پیش وی آمده است تا وی را در شُبهتی افکند، سنگ دروی انداخته است، پس اگر در خاطر تو آید که شیطان وی را پیدا آمد و مرا نیامد، بیهوده سنگ چرا اندازم؟ بدان، که این خاطر تو را از شیطان پیدا آمده است، سنگ بینداز تا پشت وی را بشکنی که پشت وی بدان شکسته شود، که تو بنده‌ای فرمانبردار باشی و هر چه تو را گویند چنان کنی و تصرف خویش در باقی کنی و به حقیقت بدان که بدین انداختن سنگ، شیطان را مقهور کنی (1).

17

أ

حُجُون‌

«حجون» با ضم حاء و جیم که امروزه آن را حجول با تبدیل نون به لام، که هر دو قریب المخرج هستند تلفظ می‌کنند. (2) حجون نام کوهی است کنار مکه و قبرستان مکه در آنجا است. از حضرت رسول صلی الله علیه و آله روایت شده که فرمود: عده‌ای(آن چنان در مخالفت با من اصرار می‌ورزند که) اگر به آنها بگویم به حجون نروید، به آنجا خواهند رفت، گرچه کاری در آنجا نداشته باشند.

از امام صادق علیه السلام روایت شده که چون ابوطالب وفات کرد، جبرئیل بر پیغمبر صلی الله علیه و آله نازل شد و به وی گفت: از مکه بیرون رو که دیگر در اینجا یار و مدد کاری نداری و جمعیت قریش به قتل تو هماهنگ شده‌اند، پس حضرت از مکه خارج شد و به کوه حجون در حوالی مکه پناه برد. (3) جغرافی‌دانان پیشین احتمالًا به سبب دوری از مکه در تعیین محدوده حجون تعمق نکرده‌اند، و هر یک از آنان که حجون را دیده، چون زائری بیگانه به آن نگریسته است.

حال مشاهدات چنین کسی اگر راهنما و بلدی از همان محل با او نباشد چه ارزشی دارد؟ هنگامی که استاد رشدی مُلحّس به تصحیح انتقادی کتاب اخبار مکه- تألیف ازرقی- همّت کرد، پنداشت که دو حجون وجود دارد؛ یکی جاهلی و دیگری متعلق به دوران اسلامی، لیکن این تصور نادرست است و

1- کیمیای سعادت، ص 238- 241.

2- فصلنامه میقات حج، شماره پانزدهم، ص 102.

3- معارف و معاریف(دائرة المعارف جامع اسلامی) ج چهارم ص 408.