گلواژه‌های حج و عمره صفحه 239

حجرالاسود نیز در این محدوده قرائت می‌شود. لکن با توجه به وجود ازدحام جمعیت در این مکان، می‌طلبد که ذکر مختصری خوانده شود و امام صادق علیه السلام فرموده است: در طواف، هرگاه به در کعبه رسیدی بر پیامبر و آل او درود فرست و در چنان مکانی، اگر کسی را هیچ ذکری یاد نیامد جز صلوات بر پیامبر و آل او، کفایت می‌کند. البته در بهترین جا و مکان روی زمین، باید بهترین ذکر هستی گفته شود و چه ذکری بهتر از صلوات بر پیامبر و اهل بیتش؛ ذکری که گوینده و ذاکرش هماهنگ و همنوا با خدا و فرشتگان زمین و آسمان خواهد بود، مگر نه این ا ست که این معنا فرمان حق است که فرمود:

«إِنَّ اللَّهَ وَمَلَائِکَتَهُ یُصَلُّونَ عَلَی النَّبِیِّ یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَیْهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِیماً» (1)

خداوند و فرشتگان بر پیامبر صلوات می‌فرستند، ای کسانی که ایمان آورده‌اید بر او صلوات فرستید و سلام کنید، سلامی نیکو.

در حدیث مأثور است، روای می‌گوید: به امام صادق علیه السلام عرض کردم که وارد طواف شدم، هیچ ذکر و دعایی جز صلوات بر محمد و آل او نگفتم و در سعی نیز چنین بود، فرمود: به هیچ کسی از آنان که در طواف دعا کرده‌اند، چیزی داده نشد برتر از آنچه به تو داده شده است. (2) 23

أ

حَلق وَ تقصیر

سر تراشیدن(حلق) و کوتاه کردن مقداری از موی سر و یا گرفتن ناخن(تقصیر) در حج تمتع و عمره، از عباداتی است که مظهر و نشانه خضوع و خشوع بنده در برابر خالق توانا و متعال است.

خداوند سبحان، بندگان خویش را به میهمانی خود فرا خوانده و آنها نیز در جرگه اطاعت او قدم نهاده‌اند و از بندگی غیرش(بت‌ها، قدرت‌ها، هوا و هوس‌ها) گریخته‌اند و در بند اسارت عشق به اللَّه به حالت احرام درآمده‌اند و به اعمالی چون طواف، سعی بین صفا و مروه، وقوف در عرفات، رمی

1- احزاب: 56

2- وسائل الشیعه، ج 9، باب 21، ح 1، به نقل از فصلنامه میقات حج، شماره 54، ص 48