گلواژه‌های حج و عمره صفحه 30

7

أ

ابوسفیان‌

«ابوسفیان» نامش صخر بن امیّة بن عبدالشمس بن عبد مناف است. یکی از مردان مشهور عرب بوده که گاهی وی را در صدر اسلام به کنیه «ابوحنظله» نیز می‌خوانده‌اند. تاریخ تولد او روشن نیست، لکن واقدی به استناد روایتی تولد ابوسفیان را پیش از عام الفیل(560 م) ذکر کرده است. مادرش صفیّه «دختر حَزن بن بُجَیر بن هُزَم» بود و پدرش «حرب»، در روزگار خود پیشوای بنی امیه و فرمانده آنان در جنگ‌های فُجّار بوده است.

به رغم شهرت ابوسفیان در تاریخ صدراسلام، از زندگی او، خاصه پیش از اسلام آگاهی دقیق و کاملی در دست نیست، از برخی اشارات مورخان چنین برمی‌آید که وی پیش از اسلام از بزرگان قریش بوده و پیشه بازرگانی داشته است.

با آغاز دعوت پیامبر صلی الله علیه و آله ابوسفیان جزء سرسخت‌ترین دشمنان او می‌شود، اما با این همه، شدت مخالفت او را از دیگر سران قریش، مانند ابوجهل و ابولهب کمتر دانسته‌اند، در دومین سال هجرت پیامبر صلی الله علیه و آله از مکه به مدینه، ابوسفیان در رأس کاروانی تجاری از شام بازمی‌گشت. پیامبر صلی الله علیه و آله با سپاهیانی آهنگ حمله به آن کرد، اما ابوسفیان از یک سو از قریشیان مکه یاری خواست و از سوی دیگر، خود با زیرکی تغییر مسیر داده، کاروان را به مکه رساند.

با اینکه کاروان از خطر رسته بود، ابوجهل از تهدید پیامبر صلی الله علیه و آله چنان در خشم شد که تصمیم گرفت به مکه باز نگردد، تا با پیامبر صلی الله علیه و آله پیکار کند. در جنگ بدر قریشیان شکست خورده و «حنظله» پسر ابوسفیان کشته و پسر دیگرش «عمرو» اسیر شد، اما بعداً آزاد گردید. این شکست چنان بر قریشیان گران آمد که تصمیم گرفتند دوباره به پیکار با پیامبر صلی الله علیه و آله و مسلمانان بروند، پس ابوسفیان با 200 سوار از قریش آهنگ مدینه کرد و پس از مذاکره با رئیس بنی نضیر کسانی را به مدینه فرستاد و آنان در جایی به نام «عُریض»، نخلستان‌هایی را به آتش کشیدند و گریختند. پیامبر صلی الله علیه و آله به تعقیب ابوسفیان پرداخت، اما به او دست نیافت.