گلواژه‌های حج و عمره صفحه 301

حرف «س»

ساره‌

«ساره» (1)، زوجه ابراهیم خلیل و دختر هادان بن باخرو و به نقلی دختر «احج» از پیامبران غیر مرسل است. وی یکی از دو همسر حضرت ابراهیم و مادر اسحاق و به واسطه یا بی‌واسطه عموزاده ابراهیم بوده است. هنگامی که نمرود از کار ابراهیم عاجز ماند از او خواست که خاک بابل راترک گوید.

ابراهیم، ساره را نیز از آن جا بیرون برد و ابتدا به حرّان شام رفت و در آن سرزمین ساره را به عقد خویش درآورد. از آن‌جا به مؤتفکات فلسطین و بعد به مصر وارد شد و ساره را خواهر خویش معرفی کرد، ملک مصر چون چشمش به ساره افتاد، فریفته جمالش گردید و دست به سوی او دراز کرد، دستش خشک شد، دانست که آن به دعای ابراهیم است، توبه نمود و کنیزی به نام هاجر به وی هدیه کرد و آنان را نوازش نمود.

ابراهیم به فلسطین بازگشت و در موضعی به نام «قط» اقامت گزید و چون ساره عقیم بود، هاجر را به ابراهیم بخشید و اسماعیل از هاجر متولد شد، ساره را رشک آمد و به ابراهیم گفت: وی را از نزد من بیرون بر.(این امر بهانه بود که خداوند می‌خواست خانه خود را به وسیله ابراهیم و فرزندش نوسازی کند، مانند بیرون شدن آدم از بهشت و آغاز نسل بشر) پس ابراهیم، هاجر و اسماعیل را به مکه برد. چندی بعد به قدرت خدا ساره به اسحاق باردار شد و در 90 سالگی اسحاق را بزاد. ساره در سن 127 سالگی در «حبرون»(خلیل) از دنیا رفت. از امام صادق علیه السلام روایت شده که ابراهیم از بدخلقی ساره نزد خدا شکوه نمود، وحی آمد که زن به دنده کج می‌ماند، اگر راستش کنی بشکند و اگر آن را به حال خود رها کنی از آن بهره‌بری، براین اخلاق شکیبا باش (2).

1- ساره بتخفیف الراء وقیل بتشدیدها، قال فی التاریخ الکامل لابن الاثیر: ان ساره اسمها فی التوراة سارأی اول الامر ثم سمیت‌سارا لانها آخر الکلمة فی العبریة لاینطق بها .... تاریخ القویم، ج 1، ص 462.

2- معارف و معاریف، دائرة المعارف جامع اسلامی، سید مصطفی حسینی دشتی، ج 6، ص 157.