گلواژه‌های حج و عمره صفحه 308

در تحیر مانده اصحاب رسول کز چه می‌نالد ستون با عرض و طول

گفت پیغمبر چه خواهی ای ستون گفت جانم در فراقت گشته خون

مسندت من بودم از من تافتی بر سر منبر تو مسند ساختی

گفت خواهی تا تو را نخلی کنند شرقی و غربی زتو میوه چنند

یا در آن عالم حقت سروی کند تا تر و تازه بمانی تا ابد

گفت آن خواهم که دائم شد بقاش بشنو ای غافل کم از چوبی مباش (1)

ستون مُخَلَّقه‌

«مخلّقه» به معنای خوشبو و معطّر است. از «خَلوق» می‌آید؛ یعنی بوی خوش. (2) این ستونی‌است که بر آن عود می‌نهادند و فضای مسجد را معطر می‌کرد.

این رسم از زمان «مهدی عباسی» توسط همسر او «خیزران» باب شد، و از آن پس ادامه یافت و در حال حاضر نامش روی این ستون نوشته شده است. گفته‌اند که «سَلَمة بن اکوع»، صحابی پیامبر صلی الله علیه و آله به دلیل اعتقادش به تبّرک، همیشه کنار این ستون نماز می‌گزارد و می‌گفت: پیامبر صلی الله علیه و آله را در کنار این ستون، در حال نماز دیده است (3).

«مالک بن انس» نیز می‌گفت: بهترین جای خواندن نماز نافله اینجاست؛ و البته نماز واجب، بهترین جایش صف اوّل است (4).

نوشته‌اند که وقتی قبله تغییر کرد، این ستون تا چندین روز، مقابل پیامبر صلی الله علیه و آله قرار داشت، در واقع «عَلَم قبله» به حساب می‌آمد. گویا قسمتی از این ستون که در نزدیکی محراب قرار دارد، در داخل محراب واقع شده است. در کنار این ستون، صندوقی نیز قرار داشته که یک مصحف در آن نگهداری

1- مثنوی، دفتر اول، ص 129، نسخه رینولد نیکلسن.

2- تعمیر و توسعه مسجد شریف نبوی، صفحه 76. لسان العرب 197/ 4.

3- سمهودی از ابن زَباله روایت کند که پیامبر صلی الله علیه و آله پس از تحول وتغییر قبله بیش از ده روز در آن‌جا نماز به جای آورد. وفاء الوفاء، ج 1، ص 367.

4- نزهة الناظرین، ص 59، همان، ص 76 و 77.