گلواژه‌های حج و عمره صفحه 407

مسلم» (1) داستان مطالبه حضرت فاطمه علیها السلام فدک را از خلیفه اول مشروحاً ذکر نموده و از عایشه نقل می‌کند که بعد از امتناع خلیفه از تحویل دادن فدک به فاطمه علیها السلام، آن حضرت از او غضبناک گردید و تا هنگام وفات یک کلمه با او سخن نگفت. (2) 4

أ

فسوق‌

از محرمات احرام است که فقهای عالی‌مقام با استناد به آیات و روایات بدان اشاره کرده‌اند. در آیه شریفه آمده است:

«فَمَنْ فَرَضَ فِیهِنَّ الْحَجَّ فَلا رَفَثَ وَ لا فُسُوقَ وَ لا جِدالَ فِی الْحَجِّ» (3)

؛ کسانی که(با بستن احرام و شروع مناسک حج) حج را بر خود فرض کرده‌اند، باید بدانند که در حج، آمیزش جنسی با زنان، و گناه و جدال نیست.

معنای فسق

فسق در اصل یعنی برهنه شدن و از پوست درآمدن خرما (4) و در اصطلاح شرع، خارج شدن از منع شرعی و اعم از کفر است و نیز به گناه کم و زیاد اطلاق می‌شود. اما متعارف آن است که گناه زیاد باشد؛ لذا اغلب به کسی فاسق می‌گویند که ابتدا به احکام شرع پایبند و اقرار داشته باشد و سپس به تمام یا برخی آنها اخلال کند و از حیطه آن بیرون آید. (5)

1- صحیح مسلم، ج 3، ص 138.

2- تفسیر نمونه، ج 23، ص 511.

3- سوره بقره، آیه 197.

4- (مفردات، ماده فسق، ص 394) مرحوم علامه طباطبایی می‌فرماید: «والفسوق: هو الخروج عن الطاعة؛ فسوق به معنای خارج‌شدن از طاعت است.» المیزان، ج 2، ص 79. در برخی از تعابیر، فسوق به معنای معاصی آمده است؛(شفاء الغرام، ج 1، ص 348.)

5- فرهنگ‌نامه موضوعی قرآن کریم، ج 2، ص 2470؛ «الفسوق الکذب کما جاءت به الروایه عنهم علیهم السلام ولا فسوق ای لا خروج عن حدود الشرع.»(مجمع البحرین، ج 5، ص 228)، «الفسق، العصیان و الترک لامر اللَّه عزوجل والخروج عن طریق الحق وقیل الفسوق الخروج عن الدین و کذلک المیل الی المعصیه کما فسق ابلیس عن امر ربه.»،(لسان العرب، ج 10، ص 308.)