گلواژه‌های حج و عمره صفحه 80

آن‌ها به خاطر سکونت در «صفّه» به «اصحاب الصُفّه» ملقب و نامیده شده‌اند. (1) شایسته است علاقه‌مندان، به کتاب گران‌سنگ «حلیة الاولیاء» مراجعه کنند.

در کتاب «تاریخ المدینه» نیز به حدود 50 نفر از صفّه نشینان اشاره شده است. (2) 23

أ

اصحاب فیل‌

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ

أَلَمْ تَرَ کَیْفَ فَعَلَ رَبُّکَ بِأَصْحَابِ الْفِیلِ* أَلَمْ یَجْعَلْ کَیْدَهُمْ فِی تَضْلِیلٍ* وَأَرْسَلَ عَلَیْهِمْ طَیْراً أَبَابِیلَ* تَرْمِیهِمْ بِحِجَارَةٍ مِنْ سِجِّیلٍ* فَجَعَلَهُمْ کَعَصْفٍ مَأْکُولٍ»

به نام خداوند رحمتگر مهربان، مگر ندیدی پروردگارت با پیلداران چه کرد؟ آیا نیرنگشان را بر باد نداد؟ و بر سر آنها، دسته دسته پرندگانی «ابابیل» فرستاد. [که] بر آنان سنگهایی از گِلِ [سخت] می‌افکندند. و [سرانجام، خدا] آنان را مانند کاه جویده شده گردانید.

«ذو نواس»، پادشاه یمن، مسیحیان نجران را که در نزدیکی آن سرزمین می‌زیستند، تحت شکنجه شدید قرار می‌داد، تا از آیین مسیحیت بازگردند. بعد از این جنایت بزرگ مردی به نام «دوس» از میان آنها جان سالم به در برده و خود را به قیصر روم که بر آیین مسیح بود رسانید و ماجرا را برای او شرح داد. از آنجا که فاصله میان روم و یمن زیاد بود، قیصر نامه‌ای به نجاشی سلطان حبشه نوشت تا انتقام نصارای نجران را از ذونواس بگیرد و نامه را توسط همان شخص برای نجاشی فرستاد.

نجاشی سپاهی عظیم بالغ بر هفتاد هزار نفر به فرماندهی شخصی به نام «اریاط» روانه یمن کرد.

ابرهه نیز از فرماندهان این سپاه بود. ذو نواس شکست خورد و اریاط حکمران یمن شد. بعد از مدتی ابرهه بر ضد او قیام کرد و او را از بین برد و بر جای او نشست. خبر این ماجرا به نجاشی رسید، او تصمیم گرفت ابرهه را سرکوب کند. ابرهه برای نجات خود موهای سر خود را تراشید و با مقداری از خاک یمن به نشانی تسلیم کامل نزد نجاشی فرستاد و اعلام وفاداری کرد. نجاشی چون چنین دید، او را بخشید و در پست خود ابقا کرد. در این هنگام ابرهه برای اثبات خوش خدمتی کلیسایی بسیار زیبا و

1- تفسیر نمونه، ج 20، ص 448.

2- تاریخ المدینه، قطب‌الدین مکی حنفی، متوفای 988؛ احمد بن عبداللَّه اصفهانی، متوفای 430، ص 93- 92.