گلواژه‌های حج و عمره صفحه 83

سنگریزه‌ها را بر سر لشکریان ابرهه فرو ریختند، به هر کدام آنها اصابت می‌کرد، هلاک می‌شد (1) و بعضی گفته‌اند به هر جای بدن آنها می‌افتاد سوراخ می‌کرد و از طرف مقابل خارج می‌شد. در این هنگام وحشت عجیبی بر تمام لشکر ابرهه سایه افکنده بود آنها که زنده مانده بودند، پا به فرار گذاشتند و راه یمن را سؤال می‌کردند. خود ابرهه نیز مورد اصابت سنگی واقع شد و مجروح گشت. او را به صنعا(پایتخت یمن) بازگرداندند و در آنجا به هلاکت رسید.

بعضی نقل کرده‌اند: ابرهه هشت فیل و یا دوازده فیل با خود آورده بود. در همین سال مطابق مشهور پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله تولد یافت (2). این حادثه به قدری بزرگ بود که آن سال را «عام الفیل»؛(سال فیل) نامیدند (3). و مبدأ تاریخ عرب شناخته شد، خداوند نیز در این‌باره سوره‌ای به نام فیل نازل کرده است. (4) 24

أ

ام البنین‌

نامش فاطمه، همسر امیر مؤمنان علیه السلام و مادر حضرت عباس و دختر حزام بن خالد و به «ام‌البنین» مشهور است.

صاحب «عمدة الطالب» می‌نویسد: حضرت امیرالمومنین علی علیه السلام به برادر خود عقیل که از علمای نسب شناس بود و از اخبار آنان اطلاع داشت و قبایل عرب را خوب می‌شناخت فرمود: همسری برایم انتخاب کن که از صلب فُحول عرب متولد گشته باشد؛ تا من با او ازدواج نمایم، و فرزندی شجاع و دلاور و جنگجو از وی برایم متولد گردد. عقیل عرض کرد: با فاطمه کلابیه ازدواج نما، که در عرب

1- تفسیر نمونه، ج 27، ص 330- 334.

2- و کانت قصة الفیل فی اول المحرم سنة اثنتین و ثمانین و ثمان مائة من تاریخ ذی‌القرنین، شفاء الغرام، ج 1، ص 359.

3- محل تقریبی حادثه(محل انهدام سپاه ابرهه)، در برخی از نقل‌ها همین مکانی است که امروزه «وادی محسّر» یعنی جای‌حسرت اصحاب فیل نامیده شده است. به نقل از «زاد المعاد ابن جوزی»، ج 1، ص 274 و آثار اسلامی مکه و مدینه، ص 45. این محل وادی کم عرض است که میان سرزمین مشعر و منی قرار دارد.

4- تفسیر نمونه، ج 27، ص 320.