گلواژه‌های حج و عمره صفحه 90

علما و دانشمندان اهل سنت که حکومت‌های مختلف را در میان مسلمین مشروع می‌دانستند، به این مطلب تصریح کرده و به بیان احکام مربوط به این منصب پرداخته‌اند. (1) علامه محمّد تقی مجلسی می‌نویسد:

«همیشه حضرت سید المرسلین و حضرت امیر المؤمنین- صلوات اللَّه علیهما- امیرحاج از جهت رفع ظلم و ستم مقرر می‌فرمودند، اگر خود نمی‌فرمودند از جهت موانع بوده است.»

اوّلین امیر الحاج در اسلام

نخستین کسی که به عنوان امیرالحاج در سال نهم هجری از سوی پیامبر صلی الله علیه و آله عازم سفر حج شد و نیز ابلاغ برائت از مشرکان را بر عهده گرفت، علی بن ابی‌طالب علیه السلام بود و در زمان خلافت امیر مؤمنان علیه السلام، ابن عباس، از سوی آن حضرت امارت حج را بر عهده داشت. (2) 29

أ

انذار خویشان‌

مفسران در تفسیر آیه شریفه «وَ أَنْذِرْ عَشِیرَتَکَ اْلأَقْرَبِینَ» (3)

و نیز مورخان شیعه و سنی می‌نویسند:

خداوند پیامبر را مأمور نمود تا خویشاوندانش را به آیین خود بخواند. پیامبر صلی الله علیه و آله پس از بررسی جوانب امر، به علی علیه السلام که سن او در آن روز از 13 تا 15 سال تجاوز نمی‌کرد دستور داد که غذایی آماده کند و همراه آن شیری نیز تهیه کند و سپس 45 نفر از بنی‌هاشم را دعوت نمود. (4)

1- یکی از فقهای اهل سنت در بحث وقوف به عرفه و لزوم برگزاری نماز جماعت و ایراد خطابه توسط امیرالحاج می‌گوید: لا خلاف بینهم ان اقامة الحجّ هی لسلطان الاعظم او لمن یقیمه السلطان الاعظم او لک و انه یصلی ورائه براً کان السلطان او فاجراً او مبتدعاً. «ابن رشد، بدایة المجتهد و نهایة المقتصد، ج 1، ص 424.»

2- فصلنامه مقیات حج، شماره 30، ص 75.

3- سوره شعرا، آیه 214.

4- فروغ ابدیت، ج 1، ص 257.