حج 29 صفحه 13

گمان نشود قصد ابراهیم و موسی و محمد- علیهم‌و علی آلهم السلام- مخصوص به زمان خاصی است. (1) چه زیباست پیروی رهبر فرزانه از مراد و راهنمای خود که در توصیه‌ای حکیمانه، راهِ خمینی کبیر را به حجاج یادآور شده، می‌فرماید:

می‌توان با برنامه‌ریزی حج، سنّت ختم قرآن در حج را احیا کرد و علاوه بر برگزاری مراسم بسیار مهم و ارزشمند دعای کمیل، قرآن را محور فعالیت‌ها و اقدامات فرهنگی- سیاسی قرار داد و فضای حج را فضایی کاملًا قرآنی و معنوی ساخت. (2)

د. حج و تحکیم وحدت بین مسلمانان‌

حضرت امام چاره مسلمانان را در وحدت و همدلی می‌دید و به روشنی دریافته بود که هرگونه تفرق و تشتت، باعث سلطه بیگانگان بر مسلمانان می‌شود. از این رو، شاخصه‌های مهم حج ابراهیمی را وحدت اسلامی دانسته و فرمودند:

حج، بهترین میعادگاه معارفه ملت‌های اسلامی است که مسلمانان با برادران و خواهران دینی و اسلامی خود از سراسر جهان آشنا می‌شوند و در آن خانه‌ای که متعلّق به تمام جوامع اسلامی و پیروان ابراهیم حنیف است، گردهم می‌آیند و با کنار گذاردن تشخّص‌ها و رنگ‌ها و ملیت‌ها و نژادها، به سرزمین و خانه اولّین خود رجعت می‌کنند و با مراعات اخلاق کریمه اسلامی و اجتناب از مجادلات و تجمّلات، صفای اخوت اسلامی و دورنمای تشکّل امت محمدی(ص) را در سراسر جهان به نمایش می‌گذارند. (3)

1- پیام امام خمینی 1 به زائران بیت‌الله الحرام در تاریخ 16/ 5/ 65 صحیفه نور، ج 20، ص 19
2- 5/ 12/ 82 پیام رهبر معظم انقلاب به کارگزاران حج
3- صحیفه امام، ج 20، ص 334