حج 29 صفحه 194

3. معاونت برنامهریزی، نظارت و ارزیابی‌

ضرورت نظارت و ارزیابی‌

اسلام به مدیران سفارش کرده تا رفتارِ زیردستان و عمّال خود را کنترل کنند. امام علی در سفارشی به مالک اشتر می‌نویسد:

«وَلا یَکُونَنَّ الْمُحْسِنُ وَ الْمُسِی‌ءُ عِنْدَکَ بِمَنْزِلَهٍ سَوَاءٍ فَإِنَّ فِی ذَلِکَ تَزْهِیداً لأَهْلِ الإِحْسَانِ فِی الإِحْسَانِ وَ تَدْرِیباً لأَهْلِ الإِسَاءَهِ عَلَی الإِسَاءَهِ وَ أَلْزِمْ کُلًّا مِنْهُمْ مَا أَلْزَمَ نَفْسَه» (1)؛(ای مالک) نیکوکار و بدکار نباید در نزد تو یکسان باشند زیرا این کار، نیکوکار را نسبت به نیکوکاری بی‌رغبت و بدکاران را به کار بدترغیب می‌سازد و هر یک را بر آنچه انجام داده است جزای مناسب بده.

از دیدگاه علمی نیز ارزشیابی جزء تفکیک‌ناپذیر اصول مدیریت و لازمه پویایی، بالندگی و رشد و تعالی مجموعه است. البته ارزشیابی در چارچوب دستورالعمل‌های مدون و رسا قرار دارد و در هر حالی عدالت و انصاف را وجهه همت خویش ساخته است. شاید بتوان بهترین نتیجه ارزشیابی را درباره سودمندی یا غیرسودمندی برنامه‌ها و مثبت یا منفی بودن تصمیمات و اعمال انجام شده جست‌وجو کرد. این عملیات از طریق گردآوری اطلاعات به‌وسیله مشاهدات، یا مصاحبه و یا از طریق