حج 29 صفحه 26

حضور قلب در حج وسیله‌انقطاع الی الله‌

رحمت خدا بر مرحوم شیخ محمد بهاری که در یکی از نوشته‌هایشان می‌گویند که دعا و ذکر و شاید نماز، وقتی بی‌توجه تکرار می‌شود، قساوت می‌آورد! نماز می‌خوانیم، نمازِ مایه قساوت. چرا؟ چون در حال نماز حضور قلب نداریم، توجه نداریم. پس این نماز یا با توجه است، که مایه رقت و قرب و لطافت و صفاست؛ یا نمازِ بی‌توجه است، که آن وقت به گفته ایشان مایه قساوت قلب است.

حج هم همین جور است. این اعمال را با توجه، با حضور باید انجام داد. أَیَّاماً مَعْدُوداتٍ (1)، مَعْلُوماتٌ (2)- مجموع ایام حج و عمره- چند روز بیشتر که نیست. این فرصت چند روزه حج، یک تمرین و آموزش تجربی است؛ یعنی انسان می‌بیند که این جوری هم می‌شود زندگی کرد. بی‌تفاخر و بی‌اعتنای به لذایذ مادی هم می‌شود زندگی کرد. نه این‌که حالا بیاییم همه زندگی را در حال احرام زندگی کنیم؛ این مراد نیست؛ نه، از طیبات رزق که خدای متعال برای شما حلال کرده، باید استفاده کنید؛ اما دل بستن، بی‌تاب شدن، زندگی را همین دانستن- که ما دچارش هستیم که زندگی را همین لذایذ و شهوات مادی و همین هوس‌های بی‌مورد و بی‌جا گمان می‌بریم- باید در هم بشکند تا بفهمیم نه، میشود فصلی از زندگی، بخشی از شبانه‌روز، ساعاتی از نیمه شب را اختصاص داد به همین حالت انقطاع الی‌الله و به این حالت صفا. این را آن‌جا تمرین می‌کنید، یاد می‌گیرید؛ حاجی یاد می‌گیرد که این کار را می‌شود انجام داد. ببینید، چه فرصت عظیمی است.