حج 29 صفحه 287

در قاموس اسلامی، تهیه و اهدای سوغات نیز امری پسندیده و مورد سفارش است، حجاج معمولًا دست خالی باز نمی‌گردند؛ اما شایسته است که حجاج از حدود متعارف و متعادل در امر خرید خارج نشوند و اوقات گران‌بهای خود را به جای اندوختن اجر معنوی، در گشت‌وگذارهای بازارها به هدر ندهند.

درست است که سوغات سفر، یک سنّت حسنه اسلامی است و باعث خوشحالی اقوام و آشنایان می‌شود، اما هیچ‌گاه نباید از عظمت سفر حج غافل شد و با اتلاف وقت ارزشمند خود در بازار، از این فرصت گران‌مایه و زودگذر محروم گشت؛ چه این‌که مسلماً پس از سفر، موجب حسرت و پشیمانی خواهد بود.

سوغاتی حج از نگاه زائر

بسیاری از مسؤولان ایرانی دست‌اندرکار حج، بارها در گفت‌وگوهایشان با خبرنگاران از خرید در حدّ بالای کالا توسط زائران ایرانی گله و انتقاد کرده‌اند. آمارها نشان می‌دهد که توصیه‌ها و تمهیدات اندیشیده شده از جمله ایجاد فروشگاه در فرودگاه تهران، خیلی نتوانسته زائران را برای کاهش خرید در عربستان متقاعد کند.

بسیاری از مسؤولان ایرانی دست‌اندرکار حج، به‌ویژه مسؤولان هواپیمایی و حمل‌ونقل حج، بارها در گفت‌وگوهایشان با خبرنگاران از خرید بالای کالا توسط زائران ایرانی انتقاد کرده‌اند؛ هر ساله آماری که از میزان خرید کالا توسط زائران ایرانی در مکه و مدینه منتشر می‌شود، نگران کننده است.

در مکه و مدینه، اکثر مغازه‌داران، به‌خاطر این‌که مشتری‌های اصلی کالاهایشان ایرانی‌ها هستند، از فروشندگان افغانی و یا تاجیکی مسلط به زبان فارسی استفاده می‌کنند که راحت‌تر بتوانند با ایرانی‌ها ارتباط برقرار کنند.

تاجیک‌های فروشنده می‌گویند: اگر زائران ایرانی نباشند، مالکان عربِ مغازه‌های