- پیش گفتار 1
- مقدمه 2
- بخش اول: کلیات 5
- اشاره 5
- اشاره 6
- گستره ابعاد اقتصادی حج 6
- اقتصاد حج در متون دینی 7
- اقتصاد حج در گذر تاریخی 8
- ابعاد اقتصادی حج و اقتصاد اسلامی 9
- بازار خدمات حج 12
- نتیجه گیری 15
- اشاره 17
- بررسی ظرفیت های اقتصادی حج ابراهیمی - محمدی (ص) با رویکرد نظام وار (سیستمی) در پرتو بیانات امام خمینی (رحمه الله) و مقام معظم رهبری مدظلّه العالی 17
- مقدمه 18
- تعریف سیستم 19
- اصول و معیارهای اقتصادی اسلام از دیدگاه امام خمینی (رحمه الله) 19
- اسلام به مثابه یک سیستم (نظام) 21
- اشاره 21
- ١. استقلال اقتصادی مسلمین 23
- اشاره 24
- ٢- ١. شناخت مسائل اقتصادی دنیای اسلام 24
- ٢. طرح و حل و فصل مشکلات و مسائل اقتصادی کشورهای اسلامی 24
- ٣. محرومیت زدایی 37
- 4. تقدم منافع اقتصادی جهان اسلام بر ملی گرایی و گروه گرایی و منافع شخصی 38
- 5. برائت از مشرکین 39
- نتیجه گیری 40
- اشاره 40
- آثار نوع اول 41
- آثار نوع دوم 41
- تحلیل کارآمدی دستگاه حج و ارائه بسته آغازین برای بهره ور سازی حج ابراهیمی (ع) اقتصاد حج از زاویه ای دیگر 44
- اشاره 44
- مقدمه 45
- گزارش واره ای از عملکردها و ظرفیت های دستگاه حج 50
- امکان سنجی شکل گیری الگوهای مدیریتی رقیب 56
- چارچوب تحلیلی ساده 63
- نتایج درخور ملاحظه 71
- اشاره 76
- مقدمه 76
- ظرفیت های اقتصادی حج از دیدگاه امام خمینی (قدس سره) 76
- نحوه نگرش امام به اقتصاد 77
- نگاه ویژه امام به حج 78
- اشاره 80
- حج و اقتصاد 80
- الف) طرح مسائل اقتصادی 81
- ١. ابعاد اقتصادی حج 81
- ب) تحریم کالاهای بیگانه 85
- ج) مبارزه با فقر 86
- الف) برائت از مشرکین 88
- ٢. سیاست و اقتصاد در حج 88
- ب) ایجاد و تقویت روحیه جهاد و مبارزه 90
- ج) بیداری دولت ها 93
- د) استقلال سیاسی و از بین بردن وابستگی 95
- ٣. فرهنگ و اقتصاد حج 97
- الف) روشنگری واطلاع رسانی 97
- اشاره 97
- ب) تقویت همبستگی 98
- ج) ایجاد اعتماد به نفس و خودباوری 101
- 4. اخلاق و اقتصاد در حج 103
- نتیجه 104
- چالش های اخلاقی در اقتصاد حج 107
- اشاره 107
- ١. مقدمه 108
- ٢. پیشینه تحقیق 109
- اشاره 110
- ٣. سیاست گذاری اقتصادی حج 110
- سیاست گذاری اقتصادی حج 111
- سیاست گذاری عبادی 111
- اشاره 111
- سیاست گذاری سیاسی 111
- سیاست گذاری اجتماعی حج 111
- الف) استفاده از ظرفیت های اقتصادی حج برای کمک به پیشرفت کشورهای اسلامی 112
- ب) امکان شکل گیری بازار مشترک اسلامی 112
- ج) ظرفیت های درآمدی حج 113
- 4. ارزیابی اخلاقی سیاست گذاری اقتصادی حج 113
- د) ظرفیت تامین مالی داخلی 113
- 5. اخلاق کاربردی سیاست گذاری اقتصادی حج 115
- ٢. روش بررسی زمینه ای 115
- اشاره 115
- ١. روش قیاسی تطبیق دیدگاه کلی بر مصادیق 115
- اشاره 116
- اشاره 116
- ١- 6. جهت گیرهای کلی سیاست گذاری اقتصادی حج در قرآن و روایات 116
- 6. تحلیل آثار سیاست گذاری اقتصادی حج 116
- الف) جواز بهره گیری از منافع اقتصادی حج 117
- ب) اولویت ابعاد عبادی حج بر سایر ابعاد، از جمله ابعاد اقتصادی آن 117
- ب) ضرورت تسهیل سفر حج 119
- اشاره 119
- ٢-6. مسئولیت های دولت اسلامی در زمینه حج 119
- الف) ضرورت بر پا داشتن حج 119
- ج) رعایت عدالت توزیعی 119
- اشاره 120
- ٣-6. معیارهای و نماگرهای ارزیابی سیاست گذاری های اقتصادی حج 120
- ب) نماگرهای آثار جانبی غیر اقتصادی 122
- الف) نماگرهای اثر بخشی اقتصادی 122
- ه) نماگرهای عدالت توزیعی 123
- ٧. بررسی آثار سیاست گذاری اقتصاد حج در جمهوری اسلامی ایران 123
- اشاره 123
- د) نماگرهای تسهیل حج 123
- اشاره 125
- ١-٧. اثر بخشی اقتصادی 125
- الف) حجم سپرده های تجهیز شده 125
- ب) میانگین مانده سالیانه سپرده های حج 126
- ١. جذب نقدینگی 127
- ب) افزایش سن انتظاری حج 127
- ٢. افزایش توان بانک ها در ارائه تسهیلات بانکی 127
- اشاره 127
- ٢-٧. آثار جانبی منفی سیاست گذاری اقتصادی حج 127
- الف) افزایش دوره انتظاری ثبت نام حج 127
- ٣-٧. تغییرات سهمیه حج 129
- 4-٧. رضایت عمومی از سیاست 130
- 5-٧. نماگر تسهیل حج 131
- اشاره 131
- الف) عدالت توزیعی در ثبت نام 131
- ب) عدالت در توزیع منافع سپرده های حج 132
- ٨. رهیافت اخلاق کاربردی برای مواجهه با چالش های اخلاقی اقتصاد حج 136
- ٩. نتیجه گیری و پیشنهادات 137
- اشاره 141
- ١. مقدمه 141
- تأملی در نحوه تأمین مالی حج تمتع 141
- ٢. تلقی از استطاعت 142
- ٣. تداخل استطاعت فردی و تصمیم حکومتی 144
- 4. بررسی رابطه بین بانک و متقاضی سفر حج تمتع 145
- 5. عقد ودیعه و استلزامات آن 148
- 6. جمع بندی و پیشنهاد 149
- اشاره 152
- نگاهی کلی به اقتصاد و بازار حج (با تأکید بر رفتار اقتصادی ایرانیان و نگاهی به کشورهای اسلامی در آن) 152
- کلیات 153
- مقدمه 153
- اشاره 153
- ١. گردشگری مذهبی 154
- ٢. نگاهی به گردشگری زیارتی و مذهبی 154
- 4. ارتباط فرهنگ و مصرف 155
- ٣. آینده جمعیتی مسلمانان 155
- 6. نمونه تولیدات فرهنگی یک کشور اسلامی 156
- 5. تولید و تجارت جهانی و کشورهای اسلامی 156
- اشاره 157
- ٧. اسلام گرایی 157
- اقتصاد حج در سطوح خرد، کلان، توسعه، منطقه ای، بین الملل و جهانی شدن 157
- ١. سطح خرد 158
- ٢. سطح کلان 159
- ٣. سطح توسعه 159
- 4. سطح منطقه ای 160
- 5. سطح بین الملل 160
- 6. سطح جهانی شدن 161
- بازار حج، منابع و منافع عربستان 162
- اشاره 162
- ١. بازار کالا در حج 163
- نقش ایرانیان در عرضه و تقاضا 164
- ١. طرف عرضه 164
- ٢. طرف تقاضا 165
- ١. خروج نسبی بالای ارز از کشور 166
- اثرات تقاضای ایرانیان 166
- ٣. تضعیف کالاهای تولید داخل 167
- ٢. تضعیف ارزش پول ملی 167
- اشاره 168
- ١. افزایش تقاضای حج 168
- سخن پایانی 168
- 4. عدم رعایت شئونات و تحقیر ایرانیان 168
- ٢. خصوصی سازی حج 169
- ٣. سنت دگرگون شده سوغات 172
- 4. بی توجهی به مزیت نسبی کشورمان 173
- 5. رتبه ایران در اقتصاد و دستیابی به منافع بازار حج 174
- ١. مزاحمت بیماری های مسری 175
- سایر موارد 175
- 6. آینده نگری در اقتصاد ایران 175
- ٢. اسراف 175
- ١. نتیجه گیری 176
- نتیجه گیری و پیشنهادات 176
- اشاره 176
- ٢. پیشنهادها 176
- ج) تدوین سند چشم انداز و اطلس حج 177
- ب) دریافت نظر حجاج 177
- الف) انطباق منافع حجاج با مصلحت کشور 177
- د) ایجاد پایگاه جامع اطلاع رسانی 177
- ٣. خصوصی سازی حج 178
- 6. برگزاری همایش ها و نمایشگاه های اقتصادی و فرهنگی 179
- 4. توجه به مزیت نسبی کشور 179
- 5. ایجاد بازارچه در پایانه ها 179
- ٧. سامان دهی و کنترل حجم سوغات 180
- ٨. اطلاع رسانی درباره ارز 180
- ١. کمک به تهیدستان 181
- ٢. تغییر نحوه دریافت وجوهات 181
- سایر موارد 181
- ١٠. افزایش و ایجاد تنوع در درآمدهای ارزی 181
- ٣. مراقبت از بیماری ها 181
- 4. جلوگیری از اسراف 182
- معیارهای اقتصادی حج در قرآن و سنّت 185
- مقدمه 185
- اشاره 185
- بیان مسئله 186
- تبیین جامعه شناختی رابطه دین و اقتصاد 190
- روش تحقیق 190
- جلوه های اقتصادی در حج 192
- الف) اباحه تحصیل منافع اقتصادی در حج 192
- ب) توسعه تجارت و اشتغال 193
- ج) کفایت و بی نیازی 193
- م) تعاون و تکافل در حج 194
- د) استقلال اقتصادی در حج 195
- تحلیل و نتیجه گیری 196
- پیشنهادات تحقیق 197
- ابعاد اقتصادی و مالی حج از دیدگاه قرآن و عترت 199
- اشاره 199
- مقدمه 200
- ضرورت و اهمیت موضوع تحقیق در بعد اقتصادی حج 201
- پرداختن به تجارت اسلامی، حلقه مفقوده حج 203
- تجارت اسلامی ضمن فریضه حج نه مقدم بر آن 207
- ارائه پیشنهادات پیرامون گسترش جهان شمول بعد اقتصادی حج: 209
- وظایف بانک توسعه اسلامی 210
- نتیجه گیری 211
- مقدمه 213
- اشاره 213
- حج و اقتصاد 213
- اهمیت حج 214
- اقتصاد جامعه اسلامی در حج 215
- اقتصاد حج 217
- الف) تلفیق دنیا وآخرت 218
- رابطه حج و اقتصاد 218
- ب) تجارت ضمن عبادت 220
- ج) مسئله جهانی شدن و جهانی سازی 222
- الف) قربانی، نمادی از فدا کردن و فدا شدن در مسیر رضای الهی 223
- فواید اقتصادی حج 223
- ب) مبارزه با استثمار 224
- ج) قوام مسائل اقتصادی ملت 225
- د) موجب ارتباط جهانی اسلام می شود 225
- و) زمینه ساز همکاری و مشارکت برای رشد و توسعه اقتصادی جهان اسلام 226
- ه) تشکیل بازار مشترک اسلامی 228
- ایجاد بازار کاذب در بین الحرمین 231
- آسیب های اقتصادی حج 231
- بخش دوم: حج و موضوعات فقهی 235
- اشاره 235
- امکان محرومیت از حج در باب معاملات ممنوعه 236
- اشاره 236
- مقدمه 236
- حاکم و لزوم حکومت در عصر غیبت 237
- حدود و بدعت حاکم و حکومت 238
- یکی از ادله ولایت حکومت در عصر غیبت 238
- ارکان حکومت و شروط حاکم 239
- ولایت مردم به نصب حاکم 240
- یکی از ادله حکومت و حدود حاکمیت 240
- ضابطه اختیارات حاکم براساس آیه (النَّبِی أَوْلی) 241
- موارد تصور ولایت حاکم 241
- مقدار ولایت حاکم براساس ادله ولایت 242
- بحث از صور ولایت 242
- راهکار محروم کردن مالک از مال او 243
- نتیجه حدود ولایت در مسئله محل بحث 243
- مراحل بحث قاعده «لاطاعه» 244
- محدود بودن و بدعت حاکم براساس قاعده (لاطاعه) 244
- اشکالی بر قاعده «لاطاعه» 245
- مفاد قاعده (لاطاعه) 245
- نیازمندی قاعده «لاطاعه» به دلیل نظری بودن آن 245
- ثانوی بودن حکم در قاعده «لاطاعه» 246
- مدلول مفردات قاعده 247
- موارد استعمال ترکیب «لا» 247
- حکومت قاعده «لاطاعه» بر ادله 247
- مختار در مفهوم ترکیب لا 248
- دلیل قاعده «لاطاعه» از اجماع و نصوص 248
- نتیجه بحث 251
- مقدمه 252
- اوراق عمره ابزاری جایگزین در ثبت نام عمره 252
- اشاره 252
- شیوه های ثبت نام 253
- اشاره 253
- استفاده از عقد سلف 254
- گروه اول: ثروتمندان 254
- اشاره 254
- استفاده از جعاله 256
- استفاده از مرابحه 256
- اشاره 258
- گروه دوم: افرادی که توانایی مالی فعلی ندارند (گروه متوسط) 258
- عقد سلف 259
- استفاده از عقد صلح 260
- فروش اقساطی 260
- استفاده از جعاله 260
- فروش امتیاز ثبت نام 261
- قرض الحسنه 261
- گروه سوم: مستمندان 261
- نتیجه گیری 262
- چالش ها و راهکارهای تأمین مالی ثبت نام عمره 264
- مقدمه 264
- اشاره 264
- بررسی شرایط عرضه و تقاضای عمره در ایران 266
- عقود بانکی 269
- عقد قرض الحسنه 269
- عقد جعاله 270
- عقد فروش اقساطی 272
- عقد مضاربه 272
- اجاره به شرط تملیک 273
- عقد سلف 273
- خرید دِین 274
- راهکار پیشنهادی برای ثبت نام عمره 275
- نتیجه گیری و پیشنهادها 276
- اشاره 278
- مقدمه 278
- اشاره 278
- پژوهشی فقهی در تأثیر هزینه سوغات و ولیمه حج در استطاعت 278
- الف) استطاعت 279
- ب) حکم فقهی ولیمه 283
- اشاره 283
- روایات مربوط به ولیمه 284
- اشاره 284
- اشاره 284
- روایت اول: 284
- بررسی سند و دلالت حدیث 285
- بررسی سند و دلالت روایت 285
- اشاره 285
- روایت دوم 285
- اشاره 287
- بررسی سند و دلالت 288
- بررسی سند و دلالت 289
- اشاره 289
- بررسی سند و دلالت 289
- اشاره 290
- بررسی سند و دلالت 290
- ١. اسراف 291
- ٢. وجوب یا عدم وجوب پذیرش دعوت برای ولیمه 292
- ٣. دلیل تاثیر مخارج ولیمه در استطاعت 292
- ج) سوغات و هدایای سفر حج 293
- اشاره 293
- بررسی سند و دلالت 293
- بررسی سند و دلالت 293
- نتیجه 295
- اشاره 300
- بخش سوم: حج و اقتصاد خرد 300
- الف) شناخت استطاعت حج 301
- ١. مباحث تئوریک (شناخت و اندازه گیری استطاعت) 301
- مقدمه 301
- اشاره 301
- استطاعت، محاسبه آن و بررسی رابطه اش با شئون 301
- اشاره 301
- ب) زمان حصول استطاعت حج 302
- اشاره 304
- اول - دخالت شأن و شرافت در وسایل زندگی که از فروش برای سفر حج استثنا می باشند 305
- دوم - تأثیرپذیری مخارج سفر، رفت و بازگشت از شرف 307
- ج) عوامل اثرگذار بر استطاعت 310
- د) اندازه گیری استطاعت و فروض آن 312
- ه) معیارهایی که باید در اندازه گیری استطاعت لحاظ شود 313
- الف) انتخاب روش اندازه گیری استطاعت 314
- ٢. بررسی کاربردی تأثیر شأن بر استطاعت 314
- ب) تصریح تابع استطاعت و متغیرهای مستقل آن 315
- د) برآورد مدل و اندازه گیری استطاعت 318
- ه) اعتبار ضرایب برآورد شده 322
- و) تفسیر ضرایب 322
- نتیجه گیری 323
- اشاره 329
- سوغاتی در حج و ضرورت تغییر فرهنگ موجود 329
- مقدمه 330
- تبیین وضعیت موجود خرید سوغاتی 331
- دلایل گسترش فرهنگ سوغاتی 333
- الف) اصل هدیه دادن در روایات 333
- اشاره 333
- ب) متبرک بودن 336
- ج) احساس کسب مطلوبیت از خرید 337
- د) پایین بودن قیمت کالاها در مکه و مدینه 338
- ه) چشم و هم چشمی 339
- اشاره 340
- مشکلات خرید سوغاتی 340
- ب) تحت شعاع قرار دادن اصل حضور زائران در سرزمین وحی 341
- الف) محدودیت زمانی حج واقعی و عدم درک آن 341
- د) خروج ارز از کشور 342
- ج) تأخیرهای طولانی در پروازهای بازگشت (در اکثر مواقع) 342
- راهکارها و پیشنهادها 343
- ١. فرهنگ سازی در زمینه خرید سوغاتی 343
- ٢. ایجاد فروشگاه های بزرگ در ایران برای زائرین 344
- 4. محدودیت خرید توسط سازمان حج و زیارت 345
- ٣. ایجاد فروشگاه های بزرگ در خود عربستان 345
- 5. استفاده از مالیات بر کالاهای وارداتی زائرین 346
- تخمین تابع تقاضای ایرانیان برای سفر حج 348
- اشاره 348
- ١ مقدمه 349
- اشاره 350
- ٢. بررسی تقاضای حج و رفتار اقتصادی حجاج در عربستان 350
- ٢- ١ - تقاضای سفر حج و مخارج حجاج 350
- ٢-٢- روند سفر حج عمره در ایران 351
- ٣. ادبیات موضوع 352
- 4. متغیرهای مدل 354
- 4-١- متغیر وابسته 354
- 5. مدل 357
- اشاره 357
- 6. نتیجه گیری 360
- برآورد کمّی استطاعت مالی حج با رویکرد حداقل معیشت خانوار 364
- اشاره 364
- مقدمه 365
- مبانی فقهی استطاعت مالی 366
- بحثی روایی در رجوع به کفایت 367
- مبانی فقهی رجوع به کفایت 369
- ارائه مدل 371
- اشاره 372
- حداقل معیشت خانوار 372
- الف) برآوردن نیازهای اولیه 372
- ب) متوسط جامعه 373
- نظریه مختار 374
- نتیجه گیری 379
- مروری بر تحقیق 379
- محاسبه عددی استطاعت مالی 379
- نتیجه تحقیق 381
- بررسی بودجه خانوار در مناطق شهری ایران 383
- اشاره 384
- بررسی عوامل اجتماعی مؤثر بر تعداد زائران در مراسم حج 384
- ١ مقدمه 385
- ٢. انواع سرمایه و ارتباط متقابل آنها 386
- اشاره 386
- ٢- ٢ - سرمایه انسانی 386
- ٢-١- سرمایه مادی (اقتصادی) 386
- ٢-٢- سرمایه فرهنگی 388
- ٢- 4 - سرمایه اجتماعی 389
- اشاره 389
- ٢) بعد هنجاری 390
- ١) بعد ساختاری 390
- ٣) بعد شناختی 390
- اشاره 391
- ٣. زمینه های وحدت و انسجام اسلامی 391
- 5. نماز 392
- ٣. قرآن کریم 392
- ٢. پیامبر اعظم (ص) 392
- ١. توحید 392
- 6. روزه 392
- 4. کعبه 392
- ٩. امر به معروف و نهی از منکر 393
- ٨. جهاد 393
- ٧. حجّ 393
- 4. حج، فریضه ای اجتماعی 394
- اشاره 395
- 5. روش تحقیق 395
- 6. مدل تحقیق 398
- اشاره 398
- ٧. نتیجه گیری و پیشنهاد 402
- اشاره 415
- برآورد تابع تقاضای حج و تقاضای عمره در ایران 415
- با استفاده از داده های تابلویی استان های کشور 415
- ١. مقدمه 416
- اشاره 416
- اشاره 417
- نوآوری های این مقاله اینهاست 417
- ٢. پیشینه پژوهش 417
- ١- ٢. مروری بر مطالعات نظری انجام شده در زمینه رفتار تقاضاکننده مذهبی 418
- ٢- ٢. پژوهش های تجربی رفتار تقاضاکننده کالاها و خدمات مذهبی 420
- اشاره 421
- ١- ٣. تقاضای سفر حج و تقاضای سفر عمره 421
- ٣. معرفی متغیرهای مدل و تحلیل نظری آنها 421
- ٣- ٣. درآمد 422
- ٢- ٣. جمعیت 422
- اشاره 424
- 4. برآورد الگو 424
- اشاره 425
- ١- 4. معیارهای گزینش تابع برآزنده خوب 425
- الف. سازگاری نظری 425
- ج. نتایج آماری الگو 426
- ٢- 4. متغیرهای الگوهای برآوردی 426
- ب. قابلیت تفسیر 426
- ٣- 4. برآورد الگوی اصلی 426
- اشاره 428
- تابع تقاضای سفر حج 429
- تابع تقاضای سفر عمره 430
- 5. نتیجه گیری 431
- اشاره 434
- بخش چهارم: حج و اقتصاد کلان 434
- بررسی تأثیر سفر حج بر اقتصاد عربستان سعودی 435
- اشاره 435
- ١. مبانی نظری 436
- مقدمه 436
- اشاره 436
- ١- ١. گردشگری و رشد اقتصادی 436
- ١- ٢. مطالعات انجام گرفته در زمینه حج 438
- ٢. روش تحقیق 441
- ٢- ١. روش خودتوضیح برداری با وقفه های گسترده 441
- اشاره 441
- ٢- ٢. آزمون علیت گرنجری 442
- ٣- ١. معرفی مدل 443
- ٣. بررسی نتایج تجربی تحقیق 443
- ٣.٢ بررسی پایایی متغیرها 444
- ٣- ٣. آزمون هم جمعی به روش خودتوضیح با وقفه های گسترده 444
- ٣- 4. بررسی رابطه علّی بین متغیرها 447
- 4. نتیجه گیری و ارائه پیشنهادها 449
- اشاره 454
- پتانسیل و ظرفیت حج و توزیع درآمد در کشورهای منتخب اسلامی 454
- مقدمه 455
- پیشینه پژوهش 457
- عوامل تأثیرگذار بر توزیع درآمد و راه های بهبود آن 459
- اشاره 459
- اشاره 460
- ١. تجارت خارجی 460
- الف) رقابت پذیری 470
- ب) نوآوری 474
- ٢. گردشگری 480
- وضعیت توزیع درآمد در کشورهای اسلامی 483
- پتانسیل حج و نقش آن در بهبود توزیع درآمد 490
- نتیجه گیری و پیشنهادها 491
- تأثیر حج ابراهیمی بر رفتار عاملان اقتصادی برای تأمین توسعه ی پایدار 495
- تحلیلی براساس مدل رشد فراگیری با انجام کار با نرخ پس انداز درونزا 495
- اشاره 495
- ١ مقدمه 496
- ٢. تأثیر حج بر گستره خانوار 498
- ٣. نحوه تاثیر حج بر عقلانیت اقتصادی 502
- اشاره 507
- ١-4. مدل رشد افق نامحدود 507
- 4. پویش اقتصاد در اثر تحول در عقلانیت 507
- ٢- 4. مدل رشد درونزای فراگیری با انجام کار 512
- ٣- 4. تاثیر عقلانیت ابراری بر رفاه و رشد 515
- 5. جمع بندی و نتیجه گیری 516
- بکارگیری بودجه ریزی عملیاتی در سازمان حج و زیارت به منظور تثبیت وکاهش هزینه های اداری عملیاتی 517
- اشاره 517
- مقدمه 518
- اشاره 518
- ١. بودجه و بودجه ریزی 520
- ٢. انواع بودجه ریزی 521
- ٣. بودجه ریزی عملیاتی 522
- 4. اهداف ناشی از اجرای بودجه ریزی عملیاتی 524
- 5. مزایای ناشی از اجرای بودجه ریزی عملیاتی 524
- ٧. مؤلفه های تأثیرگذاری در بودجه ریزی عملیاتی 526
- 6. عناصر کلیدی و مراحل اجرا 526
- اشاره 526
- ب) فعالیت 527
- الف) برنامه 527
- ج) هزینه و نظام هزینه یابی 528
- د) شاخص سازی 529
- ه) سیستم حسابداری 530
- ٨. محاسبه قیمت تمام شده کالا یاخدمت تولیدی 531
- ١٠. موانع اجراء 533
- ١١. وضعیت موجود بودجه ریزی در سازمان حج و زیارت 534
- ١٢. وضع مطلوب و ارائه چند پیشنهاد 535
- ١٣. نتایج 536
- ١4. پیشنهادات 537
- مقدمه 540
- اشاره 540
- اشاره 540
- نقش حج در تحقق توسعه اقتصادی مطلوب اسلام 540
- ١. پیشینه تاریخی مباحث توسعه 541
- ٢. مفهوم توسعه 542
- ٣. مبانی توسعه، از دیدگاه غرب 544
- 4. مبانی توسعه از دیدگاه اسلام 546
- 5. مبانی توسعه اقتصادی مطلوب از دیدگاه اسلام 547
- اشاره 549
- 6. نقش حج در تحقق توسعه اقتصادی مطلوب از دیدگاه اسلام 549
- الف) نقش حج در تحقق رشد اقتصادی 549
- ب) نقش حج در تحقق رفاه اجتماعی 552
- ج) نقش حج در تحقق عدالت اجتماعی 555
- د) نقش حج در تحقق اشتغال با محوریت گردشگری 558
- جمع بندی 568
- بخش پنجم: حج و اقتصاد بین الملل 572
- اشاره 572
- اشاره 573
- رابطه حج و گردشگری 573
- اشاره 574
- مقدمه 574
- ١. مبانی نظری 576
- ٢. بیان مسئله (موضوع تحقیق) 579
- ١- ٣. جامعه آماری 581
- اشاره 581
- ٣- ٣. واحد آماری 581
- ٢- ٣. خانوار 581
- ٣. روش تحقیق 581
- 4. نتایج تحقیق 582
- اشاره 582
- ١- 4. نتایج تحقیق در دیدگاه اقتصاد خرد 582
- ٢- 4. نتایج تحقیق از دیدگاه اقتصاد کلان 584
- 5. ویژگی های حج گردشگری مذهبی 586
- نتیجه گیری و پیشنهاد 588
- اشاره 590
- سازوکار ایجاد بازار مشترک اسلامی با بهره گیری از نشان تجاری (برند) و آثار اقتصادی آن بر حج 590
- ١ مقدمه 591
- ٢ مروری بر ادبیات پیشین 593
- ٣. بررسی موانع موجود در شکل گیری بازار مشترک اسلامی 594
- اشاره 594
- ١-٣. موانع سیاسی 595
- ٢-٣. موانع اجتماعی - فرهنگی 596
- ٣-٣. موانع اقتصادی 597
- 4. مورد کاوی: مارک حلال و آثار اقتصادی آن 599
- ١-4. علت مورد کاوی 599
- ٣-4. افزایش توجه کشورها به تولید 600
- ٢-4. صنایع غذایی حلال و جایگاه آن در دنیا 600
- 4-4. مزایا و معایب اجرای طرح نشان حلال 601
- 5-4. بررسی جایگاه ایران در بازار محصولات حلال 603
- 5. سازوکار ایجاد بازار مشترک اسلامی با بهره گیری از نشان تجاری 603
- اشاره 603
- تأثیر الگوی جدید بر اقتصاد حج و رفع مشکلات 605
- نگاهی آماری به ظرفیت های بازرگانی کشورهای اسلامی با یکدیگر 607
- اشاره 607
- گوشه ای از موهبت های الهی به سرزمین اسلام 607
- اهمیت اجمالی همگرایی از نگاه اسلام 609
- حج، تجارت و اتحاد مسلمین 610
- جدول مبادلات تجاری بین کشورهای اسلامی 615
- راهکار پیشنهادی 623
- حج بارزترین مصداق گردشگری اسلامی 626
- اشاره 626
- مقدمه 627
- گردشگری دینی 627
- گردشگری در اسلام 628
- زیارت، مهم ترین انگیزه در گردشگری دینی 629
- ویژگی های گردشگری دینی 630
- تکرار پذیری 630
- الزامی بودن 630
- دارا بودن اعمال پیشینی و پسینی 631
- وجود جاذبه های تاریخی - تمدنی 631
- بازاریابی گردشگری دینی 631
- راهکارهای تعمیق آثار و برکات حج با رویکرد گردشگری دینی 631
- زمانمند بودن 631
- ایجاد و گسترش نمادهای حج ابراهیمی 632
- روز بین المللی حج 632
- اشاره 633
- ١. ارتباطات تلفنی 633
- فناوری های ارتباطاتی 633
- ٢. سایت اینترنتی 633
- ٣. اینفو کیوسک 633
- 5. زیارت مجازی 634
- طراحی و اجرای بسته های مختلف زیارتی 634
- 4. راهنمای صوتی و سامانه ارسال بلوتوث 634
- نتیجه 635
- استفاده از پتانسیل حضور زائران خاص 635
- حج و زمینه های همکاری اقتصادی بین کشورهای اسلامی 637
- اشاره 637
- مقدمه 638
- همفکری و بررسی راهکارهای بهبود وضعیت اقتصادی کشورهای اسلامی 639
- حج و زمینه های همکاری اقتصادی کشورهای مسلمان 639
- برخی فضائل مکه و مدینه و خواسته های مسلمین: 640
- حج و هم گرایی اقتصادی 650
- اشاره 650
- مقدمه 651
- ٣. بازار مشترک 652
- ٢. اتحادیه گمرکی 652
- ١. منطقه تجارت آزاد 652
- اشاره 652
- مفاهیم و کلیات 652
- 4. اتحادیه اقتصادی 652
- روش های هم گرایی 652
- شرایط هم گرایی اقتصادی 653
- هم گرایی اقتصادی و آثار آن 653
- مشترکات اقتصادی 655
- دین مشترک 655
- شرایط موجود در کشورهای اسلامی 655
- مشترکات فرهنگی 655
- نتیجه 656
- منافع و آثار اقتصادی حج 656
- اشاره 657
- آثار اقتصادی حج در متون دینی 657
- ٢. منافع معنوی 658
- ١. منافع دنیوی 658
- دیدگاه مفسرین 658
- فقرزدایی 660
- اشاره 661
- آثار اقتصادی حج در وضعیت موجود 661
- آثار اقتصادی در سطح خرد 661
- آثار اقتصادی حج در سطح کلان 661
- الف) آثار کلان در اقتصاد ایران (کشور مبدأ) 661
- ب) آثار کلان در کشور مقصد 663
- ج) آثار کلان برای امت اسلامی 664
- ١. ضرورت اقتصادی 665
- ٢. ضرورت فقهی 665
- هم گرایی اقتصادی بین المسلمین و ضرورت آن 665
- قاعده لزوم برپاداشتن بازار مسلمین 666
- برهان (١) 667
- اشاره 667
- قاعده نفی سبیل 667
- کارکرد حج در همگرایی اقتصادی 667
- قاعده علوّ اسلام 667
- برهان (٢) 667
- اشارات کاربردی در همگرایی اقتصادی بین المسلمین 668
- اتّحادیه گمرکی بین المسلمین 668
- تحقق بازار مشترک بین المسلمین 669
- نتایج و پیشنهادات 670
پیش گفتار
در میان عبادات، حج از جامعیت، پویایی، تنوع و گستردگی ویژه ای برخوردار است. از این رو پژوهش در عرصه ها و ابعاد مختلف این اقیانوس بیکران و صید گوهرهای گرانبهای آن و کشف راهکارهایی که بتواند این عبادت سترگ را مایه قوام جامعه بشری قرار داده و انسان را به ساحل سعادت رهنمون کند، همواره ضرورت دارد.
در موضوع حج و نیز موضوع اقتصاد به صورت جداگانه و تک نگاری پژوهش هایی ارزشمند صورت گرفته اما نوع رابطه این دو موضوع و تأثیر آنها بر یکدیگر و بسیاری از دغدغه های دیگر متولیان این دو عرصه، چندان مورد بحث و کاوش قرار نگرفته است.
با توجه به ابعاد گوناگون حج، پژوهشکده حج و زیارت بر آن شد که با توجه به نامگذاری سال 139٠ به عنوان «جهاد اقتصادی» و سال 1391 به عنوان سال «تولید ملی و حمایت از کار و سرمایه ایرانی» از سوی مقام معظم رهبری، رابطه حج و اقتصاد را به بحث گذارده و آن را به صحنه محافل علمی و پژوهشی بکشاند و نتایج آن را در قالب همایش حج و اقتصاد به جامعه علمی کشور ارائه دهد.
آنچه در این مجموعه از نظر اندیشمندان و محققان می گذرد، مقالاتی است که از طرف پژوهشگران و اساتید ارجمند به دبیرخانه همایش ارسال شده و تنها بیانگر دیدگاههای مؤلفان آنها بوده و صحت و سقم محتوای مقالات به عهده نویسندگان بوده و بعثه و پژوهشکده حج و زیارت از این جهت مسئولیتی به عهده نمی گیرد.
از تمامی کسانی که در برگزاری این همایش گام برداشته اند صمیمانه سپاسگزاری می کنیم. امید است این همایش قدمی هرچند کوچک برای طرح موضوعات مربوط به حج و اقتصاد باشد و ما بتوانیم در فرصت های دیگر از توان علمی کشور در این موضوع مهم و کاربردی، بهره مند شویم. توفیق همگان را از خداوند متعال خواهانیم.
پژوهشکده حج و زیارت