حج، حقیقت جاودانه نگاهی ادبی به جغرافیای ادبی صفحه 127

خود از یکدیگر جدا شدند و هر یک مسیر خاص خود را پیش می گرفتند. غدیر خم که مسجدی با همین نام نیز در آن بنا شده، شاهد یکی از وقایع بسیار مهم و تعیین کننده در تاریخ اسلام بوده است».(1)

در سال دهم هجری، رسول خدا صلی الله علیه و آله هنگام بازگشت از آخرین حج خود، حجه البلاغ (حجهالوداع)، در این نقطه به فرمان خداوند تبارک و تعالی، حضرت علی(ع) را به ­عنوان وصی جانشین خود به مسلمانان معرفی کرد. واقعه غدیر خم و خطبه تاریخی و مهمی که حضرت هنگام معرفی امیر مؤمنان علی(ع)، ایراد فرمود، در بسیاری از منابع شیعه و اهل سنت ثبت شده است. علامه امینی رحمه الله در کتاب گران­قدر خود به نام الغدیر این احادیث را با ذکر اسناد آن جمع آوری و ثبت کرده است. در آن سال، پیامبر در میان نزدیک به یک­صد هزار نفر از زائران خانه خدا چند ساعتی در منطقه غدیر خم توقف کرد و به دیگران نیز دستور توقف داد. اصحاب برای ایشان از جهاز شتران منبری ساختند. پس از آنکه رسول خدا صلی الله علیه و آله خطبه ای بسیار مهم و سرنوشت ساز ایراد فرمود، دست علی(ع) را گرفت و تا شانه های خود بالا برد و ایشان را با این عبارات به عنوان وصی و جانشین خود معرفی کرد:

«الست اولی بکم من انفسکم؛ آیا من بر شما از خودتان بیشتر ولایت ندارم؟» مردم گفتند: آری. سپس حضرت فرمود: «من کنت مولاه فهذا علی مولاه اللهم وال من والاه و عاد من عاداه ...؛ هر کسی را که من ولی و سرپرست او هستم، علی نیز سرپرست و ولی اوست. خدایا هر کس که علی را دوست دارد، دوست بدار و آن که او را دشمن دارد، دشمن بدار و کسی را که یار اوست، یار باش