حج، حقیقت جاودانه نگاهی ادبی به جغرافیای ادبی صفحه 158

قرآن در آیه «فِیهِ آیَاتٌ بَیِّ-نَاتٌ مَّقَامُ إِبْرَاهِیمَ» می فرماید در آنجا نشانه های آشکاری وجود دارد که البته مقصودش، مقام ابراهیم هست. علامه طباطبایی می گوید: «همان گونه که ابراهیم، خود، به تنهایی امت واحد است، مقام او نیز به تنهایی آیات بینات است.»(1) دیگران نیز بر این باورند که تأکید بر مقام ابراهیم، نشانه اهمیت این مقام است؛ همان اثر و رد پای مبارک حضرت ابراهیم که در سنگ بر جای مانده است.(2) (گویا بزرگ تر از جای پای عادی است)

درباره شکل گیری مقام ابراهیم(ع) به یکی از نقل های آن اشاره می کنیم. «هنگام ساختن کعبه، آن گاه که ارتفاع دیوار آن بیشتر از قامت ابراهیم شد و نیاز به وسیله ای بود که ابراهیم بر آن بایستد و کار ساختمان را ادامه دهد، ابراهیم بر روی این سنگ ایستاد و پس از آنکه ارتفاع کعبه از آن حد نیز فراتر رفت، به امر خداوند متعال این سنگ به طور خودکار از زمین برمی خاست و به میزان ارتفاعی که ابراهیم بتواند کار ساختن کعبه را ادامه دهد، به پرواز درمی آمد و برای آنکه جای پای ابراهیم محکم باشد تا مانع لغزش پای او گردد، به امر خداوند دو فرورفتگی مزبور در سنگ پدید آمد تا ابراهیم بتواند به طور طبیعی به کار خود ادامه دهد».(3)

چون مقام ابراهیم را خداوند آیه و نشانه خود قرار داده است، پس باید برای همه زمان ها باشد. بنابراین، حوادث طبیعی همچون سیل و توفان

1- المیزان، ج3، صص353 و 354.
2- برای مطالعه بیشتر نک: شیخ طوسی، التبیان فی تفسیر القرآن، تفسیر آیه 95 سوره آل عمران، ج2، ص536.
3- روضه المتقین، ج4، ص114.