حج، حقیقت جاودانه نگاهی ادبی به جغرافیای ادبی صفحه 316

به سمت منا در حرکتند. منا مانند عرفات ومشعر، بیابان خالی نیست. در طول دو دیواره کوه و اطراف آن، خانه ها و دکان ها ساخته شده که در ایام حج این خانه ها را به حجاج اجاره می دهند، ولی بیشتر حجاج این سه روز ایامِ تشریق را زیر چادرها به سر می برند. در خلال رشته های کوه، چادرها زده شد، به طوری که از بلندی هم مواقف حجاج دیده نمی شود، مگر از بالای کوه.

یک قسمت از چادرها در شیب کوه هایی است که از سه طرف به کوه و رشته های آن محصور شده است.

2. مسجد خَیْف

اشاره

2. مسجد خَیْف

این مسجد همان مسجدی است که پیغمبر در این مسجد برای مردم سخنرانی کرد و فرمود: خداوند، بلندمرتبه و نیکومرتبه گرداند بنده ای را که سخنم بشنود و در گوش گیرد و به کسانی که نشنیده اند، برساند. ای مردم! حاضران به غایبان برسانند؛ زیرا بسا حامل علمی که دانشمند نباشد و بسا رساننده علمی که به داناتر از خود رساند. سه چیز است که دل هیچ فرد مسلمانی به آن خیانت نکند: خالص کردن عمل برای خدا، خیرخواهی پیشوایان مسلمانان و همراه بودن با جماعت ایشان؛ زیرا دعوت مسلمانان، افراد دنبال سرشان را فراگیرد. مؤمنان همه برادرند، خونشان برابر است و یک دستند.(1)

این همان مسجدی است که گفته اند هفتاد پیامبر در آن نماز خوانده است.

این همان مسجدی است که شاهد تکامل هزاران نفر در سفر حج است.