تفسیر آیات حج : ویژه جوانان صفحه 102

نکته ها و اشاره ها

1. «ام القری» به معنای اساس و مادر آبادی ها و شهرها، یکی از نام های مکه است؛ چراکه این شهر، مرکز اسلام بوده و از آنجا اسلام به روستاها و شهرها و کشورهای دیگر راه یافته است. (1)

2. در این آیه به خواندنی بودن و واضح بودن قرآن (2) و هدف نزول آن اشاره شده است که همان هشدار به مردم است. هرچند بشارت و هشدار، هر دو از اهداف قرآن و رسالت است. اما از آنجا که روی سخن این آیات با مخالفان است، بر هشدار تأکید شده است.

3. اگر هدف پیامبر(صلی الله علیه و آله) جهانی است، چرا این آیه، مردم مکه را هدف هشدار معرفی کرده است؟

اولاً، اعلام رسالت پیامبر(صلی الله علیه و آله) مراحلی داشت که از هشدار به خویشاوندان شروع شد و سپس هشدار به قوم او و مردم مکه و در پایان هشدار به همه جهانیان مطرح شد. (3) ازاین رو پیامبر(صلی الله علیه و آله) نامه هایی به سران ایران، مصر و روم نوشت و آنان را به اسلام دعوت کرد.

ثانیاً، هشدار به مردم مکه و اطراف آن، تأکید بر هشدار به یک منطقه خاص است؛ نه نفی هشدار از مردم سایر مناطق جهان.

4. یکی از نام های رستاخیز «یوم الجمع» است که منظور از آن، جمع شدن همه مردم در رستاخیز یا جمع بین ارواح و اجساد یا جمع بین

1- (1) . برخی مفسران نوشته اند که براساس روایات، بیرون آمدن خشکی های زمین از زیر آب، از نقطه مکه شروع شده است. ازاین رو ام القری می گویند؛ ر.ک: تفسیر نمونه، ج 20، ص 357.
2- (2) . «قرآن» به معنای خواندنی و جمع شده، و «عربی» به معنای واضح و گویاست.
3- (3) . ر.ک: شعراء: 214؛ زخرف: 44؛ فرقان: 1.