- دیباچه 1
- اشاره 5
- 2. اشاره ای به تاریخچه تفسیر 6
- 1. تعریف تفسیر 6
- روش ها و گرایش های تفسیری 7
- 1. قرآن 9
- 2. سنت 9
- منابع استنباط و استخراج اسرار حج 9
- 4. عقل 10
- 5. سخنان دانشمندان و عارفان 11
- سیمای کلی آیات حج در قرآن 12
- رابطه قرائت قرآن و حج 15
- اشاره 18
- احکام عمره 19
- آیات مرتبط با عمره 20
- اشاره 22
- شرط استطاعت در وجوب حج 23
- فراخوان جهانیان به حج 27
- اقسام حج (تمتع، قِران و افراد) 32
- زمان حج 35
- ماه های مخصوص حج 35
- گاه شمار طبیعی حج 38
- حج در ماه های حرام 41
- اعمال حج 43
- اشاره 43
- خلاصه ای از اعمال حج 43
- دعای حضرت ابراهیم(علیه السلام) 44
- اعمال حج از نشانه های الهی 47
- احرام و محرمات آن 49
- چیزهای ممنوع در حال احرام 49
- طواف 53
- سعی بین صفا و مروه 55
- اشاره 55
- اسرار صفا و مروه در آیینه احادیث 58
- یاد خدا در عرفات و مشعر 63
- وقوف در عرفات و مشعر و منا 63
- یکرنگی با مردم در حرکت حاجیان به سوی منا 66
- اشاره 66
- اسرار و معارف توقف در مشعر 81
- اسرار و معارف توقف در منا 85
- تقسیم بندی گوشت قربانی 89
- قربانی 89
- اعمال حج همراه با اخلاص 93
- یاد خدا هنگام قربانی کردن 94
- اشاره 100
- مکه، مادر شهرها (ام القری) 101
- مکه 101
- کعبه نخستین عبادتگاه بشر 103
- مکه شهر با امنیت و پربرکت 107
- مکه شهری که می توان به آن قسم خورد 109
- مکه شهر پرجاذبه و پربرکت و محل برپایی نماز 111
- ماجرای حمله فیل سواران به مکه و دفاع الهی از آن 114
- پرستش پروردگار کعبه و فلسفه آن 118
- مسجدالحرام 120
- مسجدالحرام پایگاه اول معراج 120
- مسجدالحرام قبله مسلمانان 122
- جنگ در مسجدالحرام ممنوع 127
- پاسداشت مسجدالحرام 130
- کیفر حرمت شکنان مسجدالحرام 131
- کعبه 134
- کعبه، نخستین عبادتگاه مردم 134
- نشانه های الهی اطراف کعبه و امنیت آن 134
- بازسازی کعبه 134
- آماده سازی و پاکسازی کعبه 136
- مقام ابراهیم(علیه السلام) محل نماز 137
- کعبه، خانه ای باستانی برای عبادت بشر 139
- یاد خدا در ایام نورانی 140
- یثرب نام قدیمی مدینه 143
- مدینه شهر احزاب و گروه ها 144
- مساجد خوب و بد در مدینه 146
- مباهله 148
- غدیر 153
- اشاره 156
- برائت 156
- ذکر و دعا در ایام حج 158
انسان و اعمالش و یا اجتماع ظالمان و مظلومان است. (1) البته مانعی ندارد که همه این معانی، مقصود آیه باشد.
آموزه ها و پیام ها
1. قرآن کتابی خواندنی و واضح است که با هدف هشدار جهانیان نازل شده است.
2. هدف رسالت پیامبر(صلی الله علیه و آله) هشدار به مردم درباره رستاخیز است.
3. مکه، شهر مرکزی اسلام است.
4. مبلغان دینی، باید شهر خود را در اولویت تبلیغی قرار دهند.
5. مردم در برابر قرآن و پیامبر، به دو دسته مؤمنان عدالت پیشه بهشتی و ستمکاران دوزخی تقسیم می شوند.
کعبه نخستین عبادتگاه بشر
إِنَّ أَوَّلَ بَیْتٍ وُضِعَ لِلنّاسِ لَلَّذِی بِبَکَّهَ مُبارَکاً وَ هُدیً لِلْعالَمِینَ . (آل عمران: 96)
در واقع نخستین خانه [و پرستشگاهی] که برای مردم نهاده شد، آن [است] که در مکه است که خجسته و برای جهانیان [مایه] هدایت است.
نکته ها و اشاره ها
1. یهودیان اشکالاتی به پیامبر اسلام(صلی الله علیه و آله) کردند؛ از جمله گفتند چرا پیامبر اسلام که خود را وفادار به آیین ابراهیم(علیه السلام) می داند، قبله خویش را به سوی کعبه تغییر داده است؛ درحالی که تمام پیامبرانی که از دودمان
1- (1) . تفسیر نمونه، ج 20، ص 359. البته ایشان معنای اول را ترجیح می دهند.