تفسیر آیات حج : ویژه جوانان صفحه 132

در واقع، کسانی که کفر ورزیدند و [مردم را] از راه خدا و مسجدالحرام بازداشتند، [مستحق عذابی دردناک اند؛ همان مسجدالحرامی] که آن را برای مردم قرار دادیم؛ درحالی که ملازمِ در آنجا و [مسافران] بیابانی، یکسان اند و هرکس در این [سرزمین] انحرافی به همراه ستمکاری بخواهد، از عذابی دردناک به او می چشانیم.

نکته ها و اشاره ها

1. در این آیه به سه جنایت کافران و مشرکان مکه درباره مسجدالحرام و مکه اشاره شده است:

الف) آنان از راه خدا و ایمان و اطاعت او جلوگیری می کنند.

ب) آنان برای خود امتیازی قائل می شوند و از زیارت مسجدالحرام جلوگیری می کنند.

ج) در این سرزمین مقدس، ستم و خلاف را روا می دارند.

2. همه مردم در مسجدالحرام یا سرزمین مکه، یکسان اند؛ یعنی همه در انجام دادن مراسم عبادی اسلامی آزادند و هیچ کس حق ندارد مزاحم عبادت و حج دیگران شود. حتی برخی از مفسران از این آیه استفاده کرده اند که همه مردم در استفاده از زمین و خانه های مکه، یکسان اند و در احادیث اسلامی نیز تأکید شده است که نباید از سکونت مسافران در خانه های مکه جلوگیری کرد. (1)

3. مقصود از «مسجدالحرام» در این آیه، کعبه و کل مسجدالحرام است که اطراف آن واقع شده است. البته برخی از مفسران معتقدند واژه