تفسیر آیات حج : ویژه جوانان صفحه 143

مدینه (یثرب)

یثرب نام قدیمی مدینه

وَ إِذْ قالَتْ طائِفَهٌ مِنْهُمْ یا أَهْلَ یَثْرِبَ لا مُقامَ لَکُمْ فَارْجِعُوا وَ یَسْتَأْذِنُ فَرِیقٌ مِنْهُمُ النَّبِیَّ یَقُولُونَ إِنَّ بُیُوتَنا عَوْرَهٌ وَ ما هِیَ بِعَوْرَهٍ إِنْ یُرِیدُونَ إِلاّ فِراراً . (احزاب: 13)

و هنگامی که دسته ای از آنان گفتند: «ای مردم یثرب (مدینه) [در اینجا] هیچ منزلگاهی برای شما نیست. پس [به شهر] بازگردید» و دسته ای از آنان از پیامبر رخصت [بازگشت] می خواستند [و] می گفتند: «در واقع، خانه های ما بی حفاظ است» و حال آنکه آنها بی حفاظ نبود؛ [آنان] جز گریز [از جنگ چیزی] نمی خواستند.

نکته ها و اشاره ها

1. در این آیات، واکنش گروه های مختلف در برابر امتحان جنگ احزاب بیان شده است. در آیات قبل بیان شد که جنگ احزاب آن قدر سخت بود که اعتقاد گروهی از مؤمنان متزلزل شد. در این آیات، منافقان سخنان تهمت آمیز گفتند و بهانه جویی و توطئه گری کردند. در واقع، این روش منافقان است که هنگام سختی ها، چهره واقعی خود را نشان می دهند و توطئه می کنند.

2. گروهی از منافقان، مردم را برای بازگشت به مدینه تحریک می کردند و گروهی دیگر بهانه می آوردند و می گفتند که خانه های ما باز و بدون در و دیوار و بی پناه و آسیب پذیر است (1) و می خواستند با این بهانه از صحنه جنگ احزاب خارج شوند.