تفسیر آیات حج : ویژه جوانان صفحه 15

و برخی احکام آن، مثل اجازه جنگ، متناسب با سوره های مدنی است. ازاین رو برخی آن را سوره مشترک مکه و مدینه دانسته اند. (1)

رابطه قرائت قرآن و حج

در بسیاری از احادیث، نقل شده است که اگر کسی سوره خاصی از قرآن را قرائت کند، خداوند توفیق حج یا ثواب حج را به او می دهد. قبل از بیان این گونه احادیث، توجه به چند نکته لازم است:

1. این گونه آثار، از روی تفضل و لطف الهی است، نه استحقاق افراد؛ یعنی ممکن است خواندن یک سوره با ثواب حج یا توفیق حج برابری نکند، ولی خدای متعال از روی لطف خویش این ثواب را می دهد.

2. این گونه احادیث از باب مقتضی است؛ یعنی بیان می کند که مثلاً قرائت سوره حج در هر سه روز، زمینه و امکان حج را در آن سال برای خواننده سوره فراهم می کند. (2) اما این مطلب علت تامه نیست؛ یعنی ممکن است زمینه و مقتضی حج فراهم شود، اما مانعی پیدا شود که شخص توفیق حج پیدا نکند.

3. این گونه احادیث، اشاره به آن دارد که خواننده سوره با رعایت شرایط آن مستحق حج یا ثواب آن می شود؛ یعنی خواننده سوره باید به معانی آن سوره توجه نماید و به دستورهای الهی در آن سوره نیز عمل کند؛ نه اینکه فقط الفاظ را بخواند. ازاین رو در برخی احادیث، تعبیر «تلاوت» آمده است که به معنای خواندن و پیروی کردن است.