- دیباچه 1
- اشاره 5
- 2. اشاره ای به تاریخچه تفسیر 6
- 1. تعریف تفسیر 6
- روش ها و گرایش های تفسیری 7
- 1. قرآن 9
- منابع استنباط و استخراج اسرار حج 9
- 2. سنت 9
- 4. عقل 10
- 5. سخنان دانشمندان و عارفان 11
- سیمای کلی آیات حج در قرآن 12
- رابطه قرائت قرآن و حج 15
- اشاره 18
- احکام عمره 19
- آیات مرتبط با عمره 20
- اشاره 22
- شرط استطاعت در وجوب حج 23
- فراخوان جهانیان به حج 27
- اقسام حج (تمتع، قِران و افراد) 32
- زمان حج 35
- ماه های مخصوص حج 35
- گاه شمار طبیعی حج 38
- حج در ماه های حرام 41
- اشاره 43
- اعمال حج 43
- خلاصه ای از اعمال حج 43
- دعای حضرت ابراهیم(علیه السلام) 44
- اعمال حج از نشانه های الهی 47
- چیزهای ممنوع در حال احرام 49
- احرام و محرمات آن 49
- طواف 53
- سعی بین صفا و مروه 55
- اشاره 55
- اسرار صفا و مروه در آیینه احادیث 58
- یاد خدا در عرفات و مشعر 63
- وقوف در عرفات و مشعر و منا 63
- یکرنگی با مردم در حرکت حاجیان به سوی منا 66
- اشاره 66
- اسرار و معارف توقف در مشعر 81
- اسرار و معارف توقف در منا 85
- تقسیم بندی گوشت قربانی 89
- قربانی 89
- اعمال حج همراه با اخلاص 93
- یاد خدا هنگام قربانی کردن 94
- اشاره 100
- مکه، مادر شهرها (ام القری) 101
- مکه 101
- کعبه نخستین عبادتگاه بشر 103
- مکه شهر با امنیت و پربرکت 107
- مکه شهری که می توان به آن قسم خورد 109
- مکه شهر پرجاذبه و پربرکت و محل برپایی نماز 111
- ماجرای حمله فیل سواران به مکه و دفاع الهی از آن 114
- پرستش پروردگار کعبه و فلسفه آن 118
- مسجدالحرام 120
- مسجدالحرام پایگاه اول معراج 120
- مسجدالحرام قبله مسلمانان 122
- جنگ در مسجدالحرام ممنوع 127
- پاسداشت مسجدالحرام 130
- کیفر حرمت شکنان مسجدالحرام 131
- کعبه 134
- نشانه های الهی اطراف کعبه و امنیت آن 134
- کعبه، نخستین عبادتگاه مردم 134
- بازسازی کعبه 134
- آماده سازی و پاکسازی کعبه 136
- مقام ابراهیم(علیه السلام) محل نماز 137
- کعبه، خانه ای باستانی برای عبادت بشر 139
- یاد خدا در ایام نورانی 140
- یثرب نام قدیمی مدینه 143
- مدینه شهر احزاب و گروه ها 144
- مساجد خوب و بد در مدینه 146
- مباهله 148
- غدیر 153
- اشاره 156
- برائت 156
- ذکر و دعا در ایام حج 158
حج تمتّع نماید] پس آنچه از قربانی برای او فراهم شود [قربانی کند] و هرکه نیافت، پس سه روز در [موسم] حج و هفت [روز] هنگامی که بازگشت، روزه بدارد. این، ده [روز] کامل است. این [حج تمتّع] برای کسی است که خانواده اش ساکن [اطراف] مسجدالحرام نباشد و خودتان را از [عذاب] خدا نگه دارید و بدانید که خدا، سخت کیفر است.
نکته ها و اشاره ها (1)
1. حج دارای اقسامی است: تَمتُّع، قِران و افراد.
حج قِران و افراد بر کسانی واجب است که اطراف مسجدالحرام زندگی می کنند. ولی حج تَمتُّع بر کسانی واجب است که حداقل 48 میل (حدود 86 کیلومتر) دورتر از مسجدالحرام هستند. حج تَمتُّع شامل یک عمره و مراسم حج است و طبق آیه مذکور، یک عبادت اسلامی محسوب می شود که در زمان پیامبر(صلی الله علیه و آله) انجام می گرفته است و هم اکنون نیز بسیاری از مسلمانان، همه ساله آن را به جا می آورند. در این زمینه روایات زیادی از شیعه و اهل سنت نقل شده است؛ (2) هرچند خلیفه دوم (عمر) آن را ممنوع ساخت و برخی افراد از او پیروی کردند. (3)
2. حج از عبادات مهم اسلامی است که آن را قهرمان توحید،
1- (1) . برخی از نکات مربوط به آیه، در مبحث عمره اشاره شد.
2- (2) . ر.ک: تفاسیر قرآن، از جمله البرهان، ج 1، ص 413 به بعد؛ نورالثقلین، ذیل آیه؛ تفسیر عیاشی، ج 1، ص 87 ؛ پرتوی از قرآن، ج 2، ص 80؛تفسیر نمونه، ج 2، ص 28 و کتاب های فقهی، از جمله تحریرالوسیله، مبحث حج.
3- (3) . ر.ک: منهج الصادقین، ج 1، ص 444 به بعد. نویسنده در تفسیر خود، فتاوای مذاهب مشهور اهل سنت را درباره جزئیات حج آورده است.