تفسیر آیات حج : ویژه جوانان صفحه 54

حج آنان پایان می گیرد و از احرام خارج می شوند. در برخی از احادیث نیز به این مطلب اشاره شده است. (1)

در برخی احادیث تَفَث را اشاره به ملاقات امام(علیه السلام) دانسته اند. (2) البته این تفسیر، بیان باطن آیه است؛ یعنی انسان در پایان مراسم حج، آلودگی های ظاهری بدن را پاک می کند و سپس به ملاقات امام خویش می رود تا از آلودگی های اخلاقی و جهل رهایی یابد. (3)

2. واژه «عَتیق» یا به معنای قدیمی و باستانی است یا به معنای گرامی و باارزش و یا به معنای آزاد شدن. خانه کعبه را عتیق می گویند، زیرا باستانی و باارزش است و در طول تاریخ از قید ملکیت دیگران و سیطره جباران آزاد بوده است.

3. طواف آن است که حاجیان هفت بار به دور کعبه می چرخند. در حج دو طواف، به نام های طواف زیارت و طواف نساء وجود دارد. مقصود از طواف در این آیه، یا طواف مطلق است که شامل طواف زیارت و طواف نساء می شود یا مقصود طواف نِساء است؛ یعنی آخرین طوافی که در اعمال حج وجود دارد. البته در احادیث اهل بیت(علیهم السلام) به معنای دوم تفسیر شده است. (4)

1- (1) . ر.ک: المفردات فی غریب القرآن، ص 165؛ کنز العرفان، ج 1، ص 270؛ مجمع البیان، ج 7، ص 131؛ التحقیق فی کلمات القرآن، ج 1، ص 388؛ قاموس قرآن، ج 1، ص 277؛ لسان العرب، ج 2، ص 120.
2- (2) . کافی، ج 4، ص 549؛ من لایحضره الفقیه، ج 2، ص 484؛ وسائل الشیعه، ج 14، ص 321؛ تفسیر صافی، ج 3، ص 377.
3- (3) . تفسیر نمونه، ج 14، ص 87.
4- (4) . وسائل الشیعه، ج 13، ص 299. این تفسیر از امام صادق(علیه السلام) و امام رضا(علیه السلام) حکایت شده است.