تفسیر آیات حج : ویژه جوانان صفحه 82

3. ذکر الهی طبق برنامه و دستور

ذکر الهی را باید طبق دستور و برنامه او انجام داد. آری، حاجیان از عادات جاهلی و مراسم بدعت آمیز می پرهیزند و طبق راهنمایی الهی حرکت می کنند و هدایت او را سپاس می گزارند و سرمشق خود قرار می دهند.

4. سرزمین مشعر، حرام است

تعبیر «الحرام» که صفت «مشعر» است، شاید می رساند که این سرزمین، بخشی از حرم امن الهی است (1) و محرمات خاص خویش را دارد؛ یعنی برخی کارها در سرزمین مکه (حرم) ممنوع است و این ممنوعیت ها هر چند در عرفات نبود، اما در مشعر وجود دارد. (2) برخی تفاسیر نوشته اند که: توصیف «مشعر» به «الحرام»، دلالت بر قداست و احترام خاص آن سرزمین می کند. (3)

اسرار مشعر در آیینه روایات

1. در مشعر، درهای آسمان باز، و شب زنده داری رمز عروج است.

در حدیثی از پیامبر(صلی الله علیه و آله) حکایت شده است: «هرکس در شب های چهارگانه، شب زنده داری (احیا) کند، بهشت بر او واجب می شود: شب هشتم، شب نهم، شب دهم ذی الحجه و شب عید فطر». (4) شب دهم ذی الحجه، همان شبی است که حاجیان کوی دوست در سرزمین مشعر به سر می برند و یاد دوست را تا صبح، زنده نگاه می دارند.

1- (1) . اطیب البیان، ج 2، ص 372.
2- (2) . چرا که عرفات خارج از حرم است. اما مشعر داخل حرم است.
3- (3) . تفسیر راهنما، ج 2، ص 21.
4- (4) . الفردوس، ج3، ص620؛ الجامع الصغیر، ج2، ص557؛ الحج والعمره فی الکتاب و السنه، ص 224.