- دیباچه 1
- اشاره 5
- 2. اشاره ای به تاریخچه تفسیر 6
- 1. تعریف تفسیر 6
- روش ها و گرایش های تفسیری 7
- 1. قرآن 9
- 2. سنت 9
- منابع استنباط و استخراج اسرار حج 9
- 4. عقل 10
- 5. سخنان دانشمندان و عارفان 11
- سیمای کلی آیات حج در قرآن 12
- رابطه قرائت قرآن و حج 15
- اشاره 18
- احکام عمره 19
- آیات مرتبط با عمره 20
- اشاره 22
- شرط استطاعت در وجوب حج 23
- فراخوان جهانیان به حج 27
- اقسام حج (تمتع، قِران و افراد) 32
- زمان حج 35
- ماه های مخصوص حج 35
- گاه شمار طبیعی حج 38
- حج در ماه های حرام 41
- اعمال حج 43
- خلاصه ای از اعمال حج 43
- اشاره 43
- دعای حضرت ابراهیم(علیه السلام) 44
- اعمال حج از نشانه های الهی 47
- احرام و محرمات آن 49
- چیزهای ممنوع در حال احرام 49
- طواف 53
- سعی بین صفا و مروه 55
- اشاره 55
- اسرار صفا و مروه در آیینه احادیث 58
- یاد خدا در عرفات و مشعر 63
- وقوف در عرفات و مشعر و منا 63
- یکرنگی با مردم در حرکت حاجیان به سوی منا 66
- اشاره 66
- اسرار و معارف توقف در مشعر 81
- اسرار و معارف توقف در منا 85
- تقسیم بندی گوشت قربانی 89
- قربانی 89
- اعمال حج همراه با اخلاص 93
- یاد خدا هنگام قربانی کردن 94
- اشاره 100
- مکه، مادر شهرها (ام القری) 101
- مکه 101
- کعبه نخستین عبادتگاه بشر 103
- مکه شهر با امنیت و پربرکت 107
- مکه شهری که می توان به آن قسم خورد 109
- مکه شهر پرجاذبه و پربرکت و محل برپایی نماز 111
- ماجرای حمله فیل سواران به مکه و دفاع الهی از آن 114
- پرستش پروردگار کعبه و فلسفه آن 118
- مسجدالحرام 120
- مسجدالحرام پایگاه اول معراج 120
- مسجدالحرام قبله مسلمانان 122
- جنگ در مسجدالحرام ممنوع 127
- پاسداشت مسجدالحرام 130
- کیفر حرمت شکنان مسجدالحرام 131
- کعبه 134
- نشانه های الهی اطراف کعبه و امنیت آن 134
- بازسازی کعبه 134
- کعبه، نخستین عبادتگاه مردم 134
- آماده سازی و پاکسازی کعبه 136
- مقام ابراهیم(علیه السلام) محل نماز 137
- کعبه، خانه ای باستانی برای عبادت بشر 139
- یاد خدا در ایام نورانی 140
- یثرب نام قدیمی مدینه 143
- مدینه شهر احزاب و گروه ها 144
- مساجد خوب و بد در مدینه 146
- مباهله 148
- غدیر 153
- اشاره 156
- برائت 156
- ذکر و دعا در ایام حج 158
قربانی
تقسیم بندی گوشت قربانی
لِیَشْهَدُوا مَنافِعَ لَهُمْ وَ یَذْکُرُوا اسْمَ اللّهِ فِی أَیّامٍ مَعْلُوماتٍ عَلی ما رَزَقَهُمْ مِنْ بَهِیمَهِ الْأَنْعامِ فَکُلُوا مِنْها وَ أَطْعِمُوا الْبائِسَ الْفَقِیرَ (حج: 28)
تا [در حج] شاهد سودهایشان باشند و در روزهای معیّنی نام خدا را [به خاطر نعمت ها و به هنگام قربانی] بر دام های زبان بسته که به آنان روزی داده است، ببرند. پس از [گوشت] آنها بخورید و [نیز] به سختی کشیده نیازمند بخورانید.
نکته ها و اشاره ها
1. حج برای مسلمانان فواید فراوانی دارد که تفسیرش ذیل مبحث وجوب حج و فلسفه آن بیان شد.
2. در این آیه به مراسم قربانی حج اشاره شده است و فقط از نام بردن خدا به خاطر نعمت ها یا در هنگام قربانی کردن یاد شده است؛ (1) چراکه روح این مراسم ارتباط با خداست.
قربانی کردن حیوانات در حقیقت رمز اعلام آمادگی حاجیان است که حاضرند همه چیز خود را در راه خدا قربانی کنند؛ همان طور که ابراهیم(علیه السلام) می خواست فرزندش اسماعیل را در راه خدا قربانی کند.
3. در این آیه به چگونگی مصرف گوشت های قربانی اشاره شده است که هم حاجیان از آن بهره برند و هم به فقرا دهند. هرچند در
1- (1) . واژه «علی» در جمله عَلی ما رَزَقَهُمْ مِنْ بَهِیمَهِ الْأَنْعامِ ممکن است به معنای «استعلا» یا «برای» باشد؛ ر.ک: تفسیر نمونه، ج 14، ص 73.