امیر المؤمنین اسوه وحدت صفحه 128

بدانید که براستی همان طور بوده است و لیکن خداوند ما را از شر آن مصون داشت ولی در میان شما کسی مثل ابو بکر وجود ندارد که مورد توجه خاص مردم باشد...»

«فلته عبارت از امری است که بی استحکام و ناگهانی و بدون تدبیر انجام گیرد.اگر پیامبر نسبت به خلافت ابو بکر وصیت کرده بود و یا تمایل خود را نسبت به خلیفه قرار دادن او اعلام داشته بود،بیعت با او فلته،[امری ناگهانی]نبود،بلکه اطاعت امر خدا و پیامبرش و از روی تدبیر از جانب خدا و رسولش بود که بهترین انواع تدبیر و محکم کاری است.از آن گذشته خلیفه دوم این موضوع را هنگامی که ضربت خورد،کاملا روشن کرده است.مسلم،در صحیح و ابن هشام در سیره اش (21) روایت کرده اند که عبد الله بن عمر روایت کرده است که وی پدرش را نصیحت کرده است در مورد این که کسی را

پس از خود به جانشینی معین کند،و او در جواب گفته است:«من جانشین تعیین نمی کنم زیرا پیامبر جانشین تعیین نکرده است،و اگر جانشینی تعیین کنم به این دلیل است که ابو بکر جانشین تعیین کرده است .

بخاری در صحیح خود از عبد الله بن عمر روایت کرده است که او گفت:«به عمر گفتند:آیا جانشین تعیین نمی کنی؟او جواب داد:اگر جانشین تعیین کنم به این جهت است که بهتر از من، (ابو بکر) جانشین تعیین کرد.و اگر نکنم،به این دلیل است که بهتر از من،پیامبر خدا (ص) جانشین تعیین نکرد...» (22) .

آیا پیامبر مایل بود که ابو بکر را جانشین خود قرار دهد؟

اما پاسخ پرسش دوم:آیا پیامبر به جانشین قرار دادن ابو بکر رغبت نشان می داد؟براستی که رویدادهای واپسین روزهای زندگی پیامبر خود دلیل روشنی است بر این که به طور قطع در ذهن پیامبر (ص) خلافت ابو بکر،وجود نداشته است.هیچ دلیلی بر این مطلب بالاتر از جیش اسامه نیست.

رسول خدا اسامه بن زید را امیر لشکری ساخت و او را مامور کرد تا آن لشکر را به مرز بلقا و سرزمین روم در خاک فلسطین ببرد،پس مردم آماده شدند و نخستین مهاجران همگی همراه اسامه خارج شدند (23) .و آنچه از تاریخ در مورد جیش اسامه به دست می آیدعبارت است از:

(1) ابو بکر،عمر و دیگران از نخستین مهاجران همگی داخل در جیش اسامه بودند.

(2) علی بن ابی طالب در آن جیش نبوده است.

روشن است که پس از آن که اسلام در نتیجه جنگهای بزرگ-که در آنها علی (ع) بیش از همه مجاهدان درگیر و مؤثر بود-در شبه جزیره گسترش یافته بود،پیامبر (ص) نمی خواست،علی (ع) در آن جهاد شرکت کند.و آن روز که مسلمانان را به سرپرستی زید